Lễ khai hội đền Cao được diễn ra tại đền Cả.

Sáng 11/3/2026 (ngày 23 tháng giêng), UBND phường Lê Đại Hành (Hải Phòng) tổ chức trang trọng lễ khai hội truyền thống quần thể di tích quốc gia đền Cao.

Trong không khí trang nghiêm, lễ vật được chính quyền địa phương, nhân dân cùng du khách thành kính dâng lên với lòng biết ơn sâu sắc với các vị tiền nhân đã có công đánh đuổi quân giặc phương Bắc, giữ bền xã tắc ngàn đời.

Diễn văn tại lễ hội nêu bật công đức to lớn của vua Lê Đại Hành, thân phụ, thân mẫu của ông cùng 5 anh em họ Vương phò vua đánh giặc và lịch sử hình thành quần thể di tích đền Cao.

Văn tế ca ngợi công ơn to lớn của 5 anh em họ Vương đã có công giúp vua Lê Đại Hành chống giặc Tống xâm lược, bảo vệ nền độc lập dân tộc ở thế kỷ thứ X (năm 981), mở ra kỷ nguyên nhà nước Đại Việt bách thắng quân xâm lược phong kiến phương Bắc.

Đoàn lễ rước bài vị thánh, mũ áo cùng sản vật từ đền Cả đến đình Hội Đồng.

Từ đền Cả, đoàn rước của phường Lê Đại Hành cùng một số địa phương với 13 kiệu bài vị thánh, mũ áo, bát hương, lọng, bánh giầy về đình Hội Đồng. Tại khu vực đình Hội Đồng sẽ diễn ra nhiều hoạt động trong khuôn khổ lễ hội như hát quan họ trên thuyền, đấu vật...

Quần thể di tích quốc gia đền Cao gồm đền thờ vua Lê Đại Hành trên núi Bàn Cung - tương truyền là nơi ở thế kỷ thứ X vua tôi bàn cách đánh giặc Tống và là nơi đặt đại bản doanh; đền Cao nằm trên núi Thiên Bồng - là khu vực đóng quân và hậu cứ chiến dịch Bạch Đằng thế kỷ thứ X, cùng đền Bến Tràng, đền Bến Cả và đền Cả thờ 5 anh em họ Vương.

Đền thờ vua Lê Đại Hành trên núi Bàn Cung.

Tương truyền vào thời Đinh, ở trang Thạch Tuyền, huyện Nga Sơn, phủ Hà Trung, lộ Thanh Hoá có gia đình ông họ Vương tên là Tĩnh, bà vợ là người bản trang họ Đào tên là Thanh, dù tuổi tác đã cao mà chưa có con. Một ngày, ông bà ngược cửa thần phù tìm đến Dược Đậu trang, đất Bàng Châu, phủ Nam Sách, trấn Hải Dương, thấy dân phong thuần hậu, đất đai, cỏ cây tươi tốt, ông bà liền xin cư trú ở đấy.

Ông bà sinh ra 5 người con gồm: Con trai thứ nhất là Vương Đức Minh, con trai thứ hai Vương Đức Xuân, con trai thứ ba Vương Đức Hồng, con gái thứ tư là Vương Thị Đào và con gái út là Vương Thị Liễu.

Bấy giờ, quân Tống do Quách Tiến chỉ huy xâm lược bờ cõi nước ta. Khi vua Lê Đại Hành đem quân đi đánh giặc, qua Dược Đậu trang, thấy thế đất hiểm yếu liền cho lập đồn trại đóng quân. Năm anh em họ Vương đều vào bái yết và được nhà vua thu nhận. Năm ông bà có công lớn giúp nhà vua đánh đuổi giặc Tống, giữ yên bờ cõi.

Di tích đền Cao trên núi Thiên Bồng.

Đền Cao đã có trên 1.000 năm, thường được gọi là đền Cao An Lạc (phường An Lạc, thành phố Chí Linh cũ, để phân biệt với đền Cao An Phụ thuộc thị xã Kinh Môn trước đây). Đền Cao đã có trên 1.000 năm lịch sử, còn lưu giữ 12 đạo sắc phong, ngọc phả, hàng trăm bức hoành phi, câu đối, đại tự ca ngợi cuộc đời và sự nghiệp oai hùng của 5 anh em họ Vương đã được người dân tôn thánh. Trong khu vực quần thể - đại bản doanh An Lạc xưa kia còn nhiều địa danh lịch sử gắn với chiến công vua Lê Đại Hành và quân dân Đại Cồ Việt đánh giặc.

Trước đó, trong khuôn khổ lễ hội đã diễn ra hội thi giã bánh giầy, nấu chè kho.

Lễ hội truyền thống đền Cao diễn ra đến ngày 13/3 (ngày 25 tháng giêng).

TIẾN HUY

Nguồn: Báo Hải Phòng