Cao Bằng là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của dân tộc. Từ Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó đến các địa danh như: Khu di tích lịch sử Kim Đồng, Khu di tích Quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Địa điểm chiến thắng Biên giới năm 1950…, mỗi địa điểm đều gắn với những câu chuyện lịch sử sống động, phản ánh chặng đường đấu tranh gian khổ nhưng hào hùng của dân tộc. Đây chính là nguồn tài nguyên vô giá để phát triển loại hình du lịch “về nguồn”, giáo dục truyền thống và trải nghiệm lịch sử.

Tỉnh đã tập trung đầu tư, tôn tạo, bảo tồn các di tích gắn với phát triển du lịch. Hạ tầng giao thông được cải thiện, hệ thống dịch vụ từng bước hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tham quan, tìm hiểu. Các tour, tuyến du lịch gắn với di tích lịch sử - cách mạng được xây dựng, kết nối với các điểm du lịch sinh thái, văn hóa cộng đồng, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Quốc Trung, việc phát huy giá trị di tích lịch sử - cách mạng trong phát triển du lịch không chỉ nhằm mục tiêu kinh tế mà còn mang ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc. Đây là cách để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ, đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Cao Bằng giàu bản sắc đến du khách trong nước và bạn bè quốc tế. Tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác quy hoạch, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, giới thiệu di tích; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm du lịch.

Nhiều địa phương trong tỉnh đã chủ động khai thác lợi thế di tích lịch sử - cách mạng để phát triển du lịch. Tại xã Trường Hà, nơi có Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, lượng khách du lịch tăng đều qua các năm. Người dân địa phương tích cực tham gia làm du lịch cộng đồng, cung cấp các dịch vụ lưu trú, ăn uống, hướng dẫn trải nghiệm. Qua đó, đời sống từng bước được cải thiện, nhận thức về bảo tồn di sản cũng được nâng cao.

Anh Đàm Văn Thực, người dân làm du lịch tại xã Trường Hà chia sẻ: Những năm gần đây, lượng khách đến tham quan Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó ngày càng tăng, tạo điều kiện để người dân phát triển các dịch vụ du lịch cộng đồng. Gia đình tôi đầu tư làm homestay, phục vụ chỗ ăn nghỉ cho du khách, n hờ đó thu nhập ổn định hơn trước. Quan trọng hơn, bà con ngày càng ý thức hơn trong việc giữ gìn cảnh quan môi trường, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và phát huy giá trị các di tích lịch sử trên địa bàn.

Du khách tham quan, tìm hiểu giá trị lịch sử - cách mạng tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà

Không chỉ người dân, du khách khi đến với các di tích lịch sử - cách mạng ở Cao Bằng cũng có những cảm nhận sâu sắc. Anh Nguyễn Tuấn Đạt, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Đến Pác Bó, tôi không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh đẹp thiên nhiên mà còn được nghe những câu chuyện về Bác Hồ, về những năm tháng hoạt động cách mạng đầy gian khó. Đây là trải nghiệm rất ý nghĩa, giúp tôi hiểu hơn về lịch sử dân tộc và thêm tự hào về đất nước mình.

Để nâng cao sức hấp dẫn của du lịch lịch sử - cách mạng, tỉnh chú trọng đổi mới cách thức giới thiệu, thuyết minh tại các điểm di tích. Thay vì chỉ cung cấp thông tin đơn thuần, nhiều nơi đã ứng dụng công nghệ như mã QR, trình chiếu hình ảnh, tư liệu, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin một cách sinh động, trực quan. Các hoạt động trải nghiệm như tái hiện không gian lịch sử, tổ chức các chương trình ngoại khóa, hành trình “về nguồn” cũng được triển khai, thu hút đông đảo học sinh, sinh viên tham gia. Bên cạnh đó, việc gắn kết du lịch lịch sử với du lịch văn hóa, sinh thái được quan tâm. Du khách khi đến tham quan di tích có thể kết hợp trải nghiệm các làng nghề truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương, tham gia các lễ hội dân gian. Sự kết hợp này không chỉ làm phong phú sản phẩm du lịch mà còn góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc trên địa bàn.

Tuy nhiên, việc phát huy giá trị di tích lịch sử - cách mạng trong phát triển du lịch của tỉnh còn một số khó khăn, hạn chế, như: hạ tầng du lịch ở một số nơi chưa đồng bộ, chất lượng dịch vụ chưa cao, sản phẩm du lịch còn đơn điệu; công tác quảng bá, xúc tiến du lịch chưa thực sự hiệu quả, chưa tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ; n guồn nhân lực làm du lịch, nhất là ở cơ sở, còn thiếu và yếu về chuyên môn.

Trước thực tế đó, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Trong đó, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; hỗ trợ người dân phát triển du lịch cộng đồng; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực du lịch. Đồng thời, tăng cường công tác quản lý, bảo vệ di tích, đảm bảo phát triển du lịch gắn với bảo tồn bền vững. Một trong những giải pháp quan trọng là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch lịch sử - cách mạng. Tỉnh cần có chính sách ưu đãi thu hút đầu tư, hỗ trợ các dự án phát triển hạ tầng du lịch, dịch vụ. Bên cạnh đó, đẩy mạnh liên kết vùng, kết nối tour, tuyến với các địa phương trong và ngoài tỉnh để mở rộng thị trường, thu hút du khách.        

 Nông Hậu

Báo và Phát thanh, Truyền hình Cao Bằng - baocaobang.vn - Đăng ngày 15/5/2026