Nêu thực trạng nguồn nhân lực ngành du lịch, ông Nguyễn Đạo Dũng, Trưởng phòng Phòng Quản lý lữ hành của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, chuyên gia đánh giá chất lượng, năng suất lao động trong ngành du lịch và khách sạn của Việt Nam còn thấp, cụ thể năng suất lao động tại khách sạn ở Việt Nam chỉ bằng 1/15 Singapore, 1/10 Nhật Bản và 1/5 so với Malaysia.

Tổng số nhân lực du lịch đã được đào tạo từ sơ cấp trở lên chiếm khoảng 23% tổng số nguồn nhân lực toàn ngành. Nếu tính thêm số nhân lực được đào tạo truyền nghề dưới 3 tháng thì nguồn nhân lực du lịch được đào tạo mới đạt 42 % (chưa được 50%).

Đội ngũ hướng dẫn viên được đánh giá có trình độ từ đại học trở lên chiếm 71,3%, tốt nghiệp cao đẳng chiếm 18%, trình độ khác chiếm 10,7% ; tỷ lệ này trong lĩnh vực chuyên môn marketing du lịch là 84,2% và lễ tân là 65,3%.

Trong tổng số nhân lực du lịch đã được đào tạo từ sơ cấp trở lên chiếm khoảng lĩnh vực phục vụ buồng, bar, bàn, bếp... lao động có trình độ trung cấp và sơ cấp lại chiếm tỷ lệ lớn: nhân viên bếp (85,6%); nhân viên chạy bàn (72,4%); nhân viên buồng phòng (70,7%); nhân viên quầy bar (75,5%).

“Việt Nam còn thiếu nhân lực có tay nghề cao, còn thiếu kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế, hạn chế về ngoại ngữ, công nghệ; năng lực sáng tạo, lãnh đạo, quản lý, quản trị, marketing tiếp cận thị trường, công nghệ mới trong lĩnh vực du lịch”, ông Nguyễn Đạo Dũng bày tỏ.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Thị Thanh Bình - chuyên viên chính Vụ Đào tạo chính quy, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cho rằng, việc đào tạo các ngành nghề thuộc nhóm ngành du lịch không đồng đều ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực.

Trong số 10 ngành nghề chính thuộc nhóm ngành du lịch, các cơ sở đào tạo chủ yếu tập trung ở khoảng 7 ngành nghề, gồm điều hành tour du lịch, du lịch lữ hành, du lịch sinh thái, hướng dẫn du lịch, quản trị dịch vụ giải trí thể thao, quản trị du lịch MICE và quản trị lữ hành.

Trong đó, các cơ sở đào tạo chủ yếu tập trung vào ngành hướng dẫn du lịch. 3 ngành nghề ít trường đào tạo là đặt giữ chỗ lữ hành, đại lý du lịch và du lịch golf, theo bà Nguyễn Thị Thanh Bình.

 Sinh viên ngành Quản trị khách sạn trong một giờ học. Ảnh: Trường Đại học Công nghệ TPHCM

Về giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch Việt Nam, Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch đề xuất công tác đào tạo cần nâng cao nhận thức về Cách mạng Công nghiệp 4.0 đối với nhân lực ngành du lịch.

Tiếp đó, áp dụng khoa học công nghệ vào đào tạo du lịch; áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển du lịch; và tăng cường đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng mềm cho sinh viên ngành du lịch.

Đồng thời, về phía các cơ sở đào tạo cần nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên du lịch; đổi mới chương trình đào tạo ngành du lịch và phương pháp dạy, học. Trong đó, nên tăng tiết dạy thực tế lên so với hiện nay để sinh viên có khả năng cọ xát với thực tế nhiều hơn.

Cuối cùng là tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, đẩy mạnh đào tạo tại chỗ theo nhu cầu của doanh nghiệp. “Doanh nghiệp tạo điều kiện để sinh viên thực hành, thực tập tại đơn vị, như vậy sẽ giải quyết được vấn đề thiếu nguồn nhân lực vào thời điểm mùa vụ du lịch”, chuyên gia này bày tỏ.

Sinh viên cần được cọ xát với yêu cầu của công việc thực tế. Việc thực hiện ký kết hợp đồng đào tạo giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo theo nguyên tắc đặt hàng, đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp sẽ giảm chi phí đào tạo lại của doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo.

Nguồn: Tạp chí Du lịch