Di sản ruộng bậc thang Banaue ở Philippines

Joy Poligon là một nông dân trồng lúa và là người Ifugao - người dân bản địa sinh sống ở vùng núi phía Bắc đảo Luxon, Philippines.

 Ruộng bậc thang quanh Banaue, một Di sản thế giới ở Luzon, Philippines. Ảnh: Shutterstock

Đối với Joy Poligon, cuộc sống làng quê giản dị nhưng vất vả.

"Nếu tôi không ra đồng lúa mỗi ngày, chúng tôi sẽ chẳng có gì để ăn", Joy Poligon nói.

Ngành du lịch gần đây đã khai thác cảnh quan tuyệt vời của ruộng bậc thang Banaue, giúp cải thiện cuộc sống của những người nông dân như Joy Poligon.

Gần 400 km2 ruộng bậc thang, mà người Ifugao canh tác trong 2.000 năm qua, trải dài khắp nơi đây đã trở thành cảnh quan thu hút khách du lịch. UNESCO đã công nhận ruộng bậc thang Banaue là Di sản Thế giới vào năm 1995, gọi đây là "sự hòa hợp giữa con người và môi trường". Trong thời gian dài, rất nhiều thế hệ các bộ lạc ở Ifugao như Joy Poligon đã canh tác, gắn liền với đất đai tại đây.

Ruộng bậc thang Banaue xuất hiện tại Philippines cách đây 2.000 năm. Nằm trên địa hình đồi núi nên người dân ở đây đã cải tạo mặt bằng để trồng lúa sinh sống. Họ đã cải tạo sườn núi từ các công cụ thô sơ hoặc bằng tay để tạo ruộng bậc thang Banaue như ngày nay. Ruộng bậc thang Banaue được xẻ từ những quả núi và rộng khoảng 10,360km2.

Thị trấn nhỏ Banaue là điểm khởi đầu cho các chuyến đi bộ đường dài nhiều ngày của du khách khi đến đây. Thu nhập của những chuyến đi sẽ được chuyển trực tiếp cho hướng dẫn viên, tài xế xe tuk-tuk đưa đón và chủ nhà. Một khoản thuế nhỏ cũng được sử dụng để duy trì cảnh quan.

Hướng dẫn viên người Ifugao Michael Codimo thường đón khách du lịch để thực hiện chuyến đi kéo dài 3 ngày ở Banaue.
Du khách bắt đầu chuyến du lịch sau khi xe buýt dừng lại cách ngôi làng Cambulo vài km. Trên đường đi, họ đi qua một thác nước, cây dương xỉ phủ kín sườn dốc, với những túp lều làm bằng gỗ và tôn lợp được kẹp chặt vào các gờ. Cuộc sống ở đây rất đơn giản.

Những thửa ruộng bậc thang trải dài trên sườn dốc mang đến vẻ đẹp lộng lẫy. Lối vào duy nhất của ngôi làng là qua một cầu thang dốc.

Nhà dân cung cấp phòng nghỉ cho du khách, với một chiếc giường, một nhà vệ sinh, điện và nước nóng trong phòng tắm. Sự xa xỉ thực sự ở đây là không gian yên tĩnh, không hề có tiếng ồn của giao thông.

Trải nghiệm thực tế của du khách

Theo tác giả bài viết và cũng là nhân vật trải nghiệm, hướng dẫn viên Codimo dẫn du khách đi tham quan quanh làng, chỉ cho chúng tôi thấy trường học, nhà thờ và nơi tụ họp.

"Đây là nơi mọi người tụ tập, do trưởng làng chủ trì, để thảo luận và giải quyết vấn đề trong cuộc sống cũng như công việc", Codimo nói.

Cảnh quan tự nhiên hùng vĩ. Du khách có thể nghe thấy tiếng nước sông chảy về từ xa. Vào buổi chiều muộn, mọi người trở về từ cánh đồng, đi ngang qua một cây cầu treo. Nằm giữa màu xanh bát ngát của ruộng bậc thang là những bản làng của người Batad.

"Đối với nhiều người dân, tự cung tự cấp không đủ lương thực cho cả năm, vì vậy họ vẫn phải mua gạo. Gạo là một phần thiết yếu cho mọi bữa ăn", Codimo nói.

Nhà nghỉ do ông Jordan Tundagui và vợ là bà Jenelyn Tundagui điều hành. Tundagui cho biết ông trân trọng cuộc sống "không có tiếng ồn và không ô nhiễm không khí".

"Nơi đây không có tội phạm và không gian được bao quanh bởi thiên nhiên", ông Tundagui nói thêm.

Ông Tundagui cũng lo lắng trước tình trạng "những người nông dân trồng lúa đang ngày càng ít đi". Mặc dù vậy, theo ông, di sản thế giới về ruộng bậc thang vẫn duy trì ở đó.

"Nghề nông có thể ít nhân lực đi, nhưng sẽ có nhiều máy móc hỗ trợ hơn. Bên cạnh đó, không ai muốn bán ruộng bậc thang cho những người không phải người Ifugao - điều đó sẽ trái với văn hóa của chúng tôi", ông nói.

Vào buổi sáng, những đám mây trôi qua những ngọn núi. Chuyến đi bộ đường dài diễn ra liên tục trong vài giờ và mang lại cho khách du lịch một kỳ tích về sức bền. Mỗi bước chân ngang qua ruộng bậc thang và dọc theo những con đường ẩm ướt đều đòi hỏi sự cẩn thận tuyệt đối.

Phần thưởng là cảnh quan xung quanh, khiến du khách phải nín thở và thích thú. Những thửa ruộng bậc thang nằm trên những sườn dốc như thác nước, và cảnh quan hòa vào những khu rừng rậm rạp.

Ngôi nhà của nông dân Poligon mang đến góc nhìn giản dị của nghề nông, giúp du khách hiểu hơn về cuộc sống của người dân địa phương và phản ánh chân thực nhất có thể.

"Ngày hôm sau, con đường quanh co đưa chân du khách đến những chuyến đi tiếp theo. Mồ hôi chảy dài trên gương mặt tôi dưới sức nặng của ba lô. Phương tiện giao thông đã chờ đón du khách đúng giờ, và chẳng mấy chốc chúng tôi lại trở về cuộc sống nhộn nhịp", tác giả viết./.

Hồng Nhung

Báo điện tử Tổ Quốc - toquoc.vn - Đăng ngày 11/3/2025