Nằm ở vùng Đông Bắc của Tổ quốc, Cao Bằng không chỉ nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc sinh sống lâu đời trên địa bàn. Trong quá trình phát triển du lịch, việc phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đang trở thành hướng đi quan trọng, góp phần tạo nên sức hút riêng cho điểm đến, đồng thời gìn giữ bản sắc văn hóa của địa phương.
Cao Bằng là nơi sinh sống của nhiều dân tộc, như; Tày, Nùng, Dao, Mông… Mỗi dân tộc đều có những nét văn hóa riêng thể hiện qua trang phục, phong tục tập quán, lễ hội, dân ca và ẩm thực truyền thống. Những giá trị ấy không chỉ gắn bó với đời sống cộng đồng mà còn trở thành nguồn tài nguyên văn hóa đặc sắc phục vụ phát triển du lịch. Chính vì vậy, những năm gần đây, nhiều địa phương trong tỉnh đã chú trọng đưa các yếu tố bản sắc văn hóa truyền thống vào hoạt động du lịch, giúp du khách có thêm nhiều trải nghiệm mới mẻ khi đến tham quan.

Nghề thủ công làm giấy bản thu hút du khách tham quan, trải nghiệm
Tại các điểm du lịch nổi tiếng, ngoài việc chiêm ngưỡng vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, du khách còn có cơ hội tìm hiểu đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc sinh sống quanh khu vực. Những món ăn dân dã, các sản phẩm thủ công truyền thống, hay những làn điệu hát then, đàn tính trong các buổi giao lưu văn nghệ đã tạo nên nét đặc trưng riêng cho du lịch Cao Bằng, góp phần mang lại những trải nghiệm đáng nhớ cho du khách.
Bên cạnh đó, nhiều địa phương trong tỉnh cũng đang từng bước phát triển du lịch cộng đồng gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa. Người dân vẫn giữ nếp nhà sàn truyền thống, duy trì các phong tục sinh hoạt và giới thiệu đến du khách về đời sống văn hóa của dân tộc mình. Những bữa cơm gia đình với các món ăn đặc trưng, các hoạt động sinh hoạt văn hóa cộng đồng hay những câu chuyện về phong tục tập quán đã giúp du khách hiểu hơn về cuộc sống của người dân vùng cao.
Không chỉ các giá trị văn hóa dân gian, các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh cũng được khai thác hiệu quả trong phát triển du lịch. Tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, du khách không chỉ được tham quan thắng cảnh mà còn có dịp tìm hiểu về lịch sử cách mạng, qua đó, hiểu thêm về truyền thống của dân tộc. Việc kết hợp giữa tham quan, tìm hiểu lịch sử và trải nghiệm văn hóa đã góp phần làm phong phú thêm các sản phẩm du lịch của địa phương.
Từ góc nhìn của du khách, nhiều người cho rằng chính những giá trị văn hóa truyền thống đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch Cao Bằng. Anh Trần Trọng Hùng, du khách đến từ thành phố Hà Nội chia sẻ: Chuyến đi đến Cao Bằng mang lại cho tôi nhiều trải nghiệm đáng nhớ. Không chỉ ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên còn cảm nhận rõ nét sự thân thiện của người dân địa phương cũng như những nét văn hóa truyền thống được gìn giữ trong đời sống hằng ngày.
Trong khi đó, chị Nguyễn Minh Anh, du khách đến từ thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Điều khiến tôi thích thú khi đến Cao Bằng chính là cơ hội được tìm hiểu văn hóa bản địa. Những bữa cơm với các món ăn đặc trưng, những làn điệu dân ca hay không khí sinh hoạt tại các làng bản đã giúp tôi hiểu hơn về đời sống của người dân vùng cao.

Được tham gia và trải nghiệm vào nếp sống của người dân bản địa là điểm hấp dẫn du khách khi đến với Cao Bằng
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển du lịch, việc phát huy giá trị văn hóa truyền thống cũng cần gắn liền với công tác bảo tồn. Nếu khai thác thiếu định hướng, một số giá trị văn hóa có thể bị biến đổi hoặc thương mại hóa quá mức. Vì vậy, phát triển du lịch cần đi đôi với gìn giữ bản sắc văn hóa, tôn trọng không gian sinh hoạt và phong tục của cộng đồng địa phương.
Thực tế cho thấy, khi những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và phát huy đúng cách, du lịch địa phương sẽ có sức hút lâu dài. Những nét sinh hoạt đời thường, phong tục tập quán hay các giá trị văn hóa đặc trưng chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Cao Bằng đến với du khách trong và ngoài nước.
Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục chú trọng xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với văn hóa bản địa, khuyến khích cộng đồng tham gia phát triển du lịch và tăng cường bảo tồn các di sản văn hóa truyền thống. Khi văn hóa trở thành nền tảng cho sự phát triển, du lịch Cao Bằng sẽ ngày càng khẳng định vị thế của mình, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Khánh Duy
Báo và Phát thanh, Truyền hình Cao Bằng - baocaobang.vn - Đăng ngày 06/5/2026