Đình thôn Đông thuộc xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, nay là xã Đại Đồng, tỉnh Bắc Ninh thờ phụng Thành hoàng làng là Bản cảnh thành hoàng và Nguyệt Hằng Sơn thần Ngọc Châu công chúa.
Đình nằm ở vị trí trung tâm của làng trên một thế đất bằng phẳng. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, năm 1949 ngôi đình bị phá hủy gần như hoàn toàn. Sau khi hòa bình lập lại, nhân dân địa phương dựng thêm 3 gian Đại đình kiến trúc đơn giản bằng gỗ xoan nối với Hậu cung. Năm 1991, Đại đình được trùng tu tôn tạo thành 5 gian. Năm 2009, nhân dân địa phương đã xây dựng ngôi đình mới theo kiểu thức truyền thống.

Toàn cảnh đình thôn Đông.
Căn cứ vào bản thần tích - thần sắc kê khai năm 1938 hiện được lưu tại di tích và truyền kể của các bậc cao niên địa phương cho biết, đình thôn Đông phụng thờ Thành hoàng làng là Bản cảnh thành hoàng và Nguyệt Hằng Sơn thần Ngọc Châu công chúa.

Tòa Phương Đình
Tòa Phương đình “chồng diêm 2 tầng 8 mái”, bộ khung bằng chất liệu bê tông cốt thép hình thức theo kiểu vì gỗ truyền thống, gồm 4 bộ vì, mỗi vì 4 hàng chân cột.

Tòa Tiền Tế, bờ nóc đắp nề Lưỡng Long chầu Nhật, hai đầu bờ nóc đắp trang trí hai con kìm kiểu đầu rồng.

Ban thờ Công đồng gian chính điện

Bộ chấp kích

Bộ Bát bửu

Bức Hoành phi trước ban thờ Công đồng

Các gian lắp bộ cửa Thượng song Hạ bàn
Tòa Tiền tế liền kề phía sau tòa Phương đình, Tiền tế có kiến trúc 3 gian 2 chái mái đao cong, gồm 4 bộ vì đặt trên tảng kê bằng đá xanh. Hai bộ vì gian giữa có kết cấu vì nóc theo kiểu “chồng rường giá chiêng”, vì nách trước kiểu “ván mê (cốn), bẩy hiên”.


Họa tiết chạm khắc tại đình.

Ngai và hòm sắc thế kỷ XX.
Hậu cung có 2 gian nối với gian giữa toà Đại đình tạo thành mặt bằng kiến trúc hình chữ Đinh. Hậu cung có kiến trúc kiểu “bình đầu bít đốc”, mái lợp ngói.


Bia đá thời Nguyễn và bia đá Cảnh Hưng (1778).
Lễ hội truyền thống đình thôn Đông được tổ chức gọn nhẹ hơn từ ngày mồng 7 đến ngày mồng 10 tháng Giêng. Trong những ngày hội, song song với phần lễ là phần hội với nhiều trò chơi dân gian như: đánh đu, đấu vật, cờ người, bắt vịt… thu hút đông đảo nhân dân tham dự.

Đình thôn Đông được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa tại Quyết định số 14/QĐ-UBND, ngày 10/01/2017.
Nguồn: Cổng thông tin điện tử Tỉnh Bắc Ninh