Thiếu nữ Chăm vui Tết Roya.

Càng có ý nghĩa khi Tết Roya năm nay, với phong tục nhịn ăn trong tháng ăn chay Ramadan, khoản tiền 500 triệu đồng tiết kiệm được đã được sử dụng vào công tác xã hội từ thiện.

Phong tục của đồng bào Chăm (An Giang) theo đạo Hồi Islam, khi kết thúc tháng ăn chay Ramadan là bước vào lễ hội “Royal,” còn được gọi là Tết truyền thống của đồng bào kéo dài trong 10 ngày (từ 2-12/9); trong ba ngày đầu tổ chức giết bò chia sẻ cho đồng bào các xóm, ấp cùng ăn mừng, ba ngày kế tiếp đến thăm ông bà, người thân, các ngày còn lại là vui chơi.

Trong các ngày này, các gia đình còn tranh thủ tổ chức lễ cưới với suy nghĩ được nhận sự bình an, tốt đẹp nhất cho con cháu sau này.

Tết Roya năm nay, Sở Văn hóa-Thể thao-Du lịch tỉnh đã kết hợp với các huyện tổ chức văn nghệ, Liên hoan văn hóa mùa nước nổi Búng Bình Thiên (huyện An Phú); ngày 6/9 khai mạc Giải bóng đá dân tộc Chăm lần thứ 16 năm 2011...

Cộng đồng dân tộc Chăm An Giang được hình thành từ hơn 200 năm qua, sống tập trung ở chín xóm, ấp thuộc thị xã Tân Châu và bốn huyện An Phú, Châu Phú, Châu Thành, Phú Tân.

So với các dân tộc cùng sinh sống, đồng bào Chăm có số dân thấp nhất 3.052 hộ, 14.784 nhân khẩu, chiếm 0,66% dân số toàn tỉnh, theo đạo Hồi Islam, sinh hoạt tại 12 Thánh đường và 15 tiểu Thánh đường, công việc chủ yếu là mua bán đường dài, chăn nuôi bò, dê; một số ít hộ sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, đồng bào Chăm An Giang còn nổi tiếng trên 100 năm với nghề dệt thổ cẩm, gấm mỹ a và lụa tơ tằm truyền thống, các sản phẩm làm ra rất sắc sảo, bóng, đẹp, bắt mắt khách hàng, nhất là du khách quốc tế, hiện có mặt trên khắp đất nước và nước ngoài.

Đồng bào Chăm An Giang cần cù, chịu thương chịu khó, chăm học chăm làm, xóa bỏ dần phong tục cấm cung đối với phụ nữ và mạnh dạn tiếp cận với xã hội, chú trọng cho tất cả con em đến trường với gần 2.000 học sinh các cấp, trên trăm sinh viên đại học, cao đẳng và còn nhiều sinh viên du học ở nước ngoài.

Bên cạnh nguồn vốn từ Trung ương, Chương trình 134, 135; nguồn ngân sách tỉnh đã đầu tư xây dựng đường, trường, trạm, dạy nghề, giải quyết việc làm, bảo đảm an sinh xã hội.

Bằng nhiều hình thức chủ động gắn kết tiềm năng sẵn có với phát triển du lịch trong vùng đồng bào, tại xóm Chăm xã Châu Phong (thị xã Tân Châu) - cái nôi của làng nghề dệt thổ cẩm đã duy trì tốt “Trung tâm thông tin du lịch cộng đồng,” tạo điều kiện để giới thiệu, giải quyết đầu ra cho sản phẩm, góp phần duy trì hoạt động, phát huy tiềm năng của làng nghề dệt truyền thống đặc thù, từ đó tạo việc làm, thu nhập ổn định cho đồng bào.

Tỉnh còn triển khai đề án “Phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp 2008-2012,” trong đó phối hợp với trường Đại học Cần Thơ cải tiến kỹ thuật cho các khung dệt để có thao tác nhanh, tăng năng suất lên gấp 3 lần so với trước đây mà vẫn giữ được bản sắc văn hóa truyền thống của người Chăm.

Đề án còn đầu tư 100 máy thêu và khung dệt, làm phong phú sản phẩm trang phục Hồi giáo, áo thêu, đồ cúng Bakana, khăn rua Mattơra, khăn Thuôl... có họa tiết, hoa văn độc đáo, được Việt kiều ủng hộ đưa sản phẩm sang Trung Đông, Pháp, Mỹ...

Năm học này An Giang áp dụng chính sách miễn học phí cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi và trợ cấp 1 lần 140.000 đồng/tháng/học sinh... Các trường có học sinh Chăm theo học còn đưa vào giảng dạy tiếng Chăm để các em không quên tiếng mẹ đẻ.

Tỉnh còn đầu tư trên 10 tủ sách với gần 10.000 bản sách các loại cho các xóm, ấp, Thánh đường... Chín xóm, ấp Chăm đều có đội bóng đá, bóng chuyền, đua thuyền, văn nghệ và được hỗ trợ kinh phí tổ chức các giải thi đấu hàng năm, tạo cuộc sống tốt cả về vật chất lẫn tinh thần.

Hiện tỉnh An Giang đã chính thức triển khai xây dựng trường Nội trú dân tộc Chăm, Khơme tại thị xã Châu Đốc với tổng kinh phí đầu tư 100 tỷ đồng từ nguồn Trung ương và ngân sách tỉnh, tạo điều kiện tốt nhất cho các em đến trường học tập, trở thành người công dân tốt, có ích cho bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội sau này./.