Trả lời cho câu hỏi này, Đà Nẵng đã và đang lựa chọn con đường phát triển dựa trên nền tảng văn hóa, xem văn hóa như chất liệu đặc biệt để tạo nên sản phẩm du lịch có chiều sâu, khác biệt và bền vững.

Bản sắc văn hóa, lợi thế đặc thù của Đà Nẵng

Đà Nẵng nằm ở trung tâm miền Trung, là điểm hội tụ và giao thoa của nhiều luồng văn hóa. Ở đây, dấu ấn văn hóa Chăm Pa vẫn hiện hữu trong các di tích, bảo tàng, còn văn hóa Việt - Quảng lại in đậm trong đời sống cư dân làng chài, làng nghề.

Đà Nẵng giữ vai trò trung tâm trong “Con đường di sản miền Trung”, kết nối Huế - Hội An - Mỹ Sơn

Thành phố cũng là nơi gìn giữ nhiều giá trị văn hóa phi vật thể như hát bội, lễ hội cầu ngư, cùng ẩm thực đặc trưng của miền Trung.

Với vị trí là đô thị cửa ngõ, Đà Nẵng còn mang tính trung chuyển của “Con đường di sản miền Trung” - kết nối Huế, Hội An, Mỹ Sơn. Chính điều này tạo cho thành phố lợi thế trong việc định vị sản phẩm du lịch văn hóa, không chỉ dựa vào cảnh quan thiên nhiên mà còn từ bản sắc truyền thống.

Những năm gần đây, Đà Nẵng triển khai nhiều mô hình kết hợp văn hóa và du lịch, hướng đến việc gia tăng trải nghiệm cho du khách.

Một trong những điểm nhấn là chương trình “Hộ chiếu ẩm thực Đà Nẵng”, giúp du khách khám phá hệ sinh thái ẩm thực đa dạng từ món ăn đường phố đến ẩm thực cao cấp, đồng thời tôn vinh giá trị ẩm thực miền Trung.

Rừng dừa Cẩm Thanh - “miền Tây trong lòng phố Hội”, điểm du lịch sinh thái nổi bật được nhiều du khách từ Đà Nẵng lựa chọn trong hành trình khám phá di sản miền Trung

Việc Michelin Guide công bố danh sách nhà hàng tại Đà Nẵng năm 2025 cũng cho thấy thành phố đang từng bước định vị mình trên bản đồ du lịch ẩm thực thế giới.

Song song, các lễ hội truyền thống được đưa vào không gian đô thị theo cách sáng tạo. Lễ hội Cầu ngư, vốn gắn bó với ngư dân ven biển, nay được tái hiện tại các sự kiện du lịch, tạo nên điểm nhấn văn hóa biển cho du khách trong và ngoài nước.

Nghề nước mắm Nam Ô, nghề chiếu Cẩm Nê hay làng đá mỹ nghệ Non Nước cũng dần được tích hợp vào sản phẩm trải nghiệm, vừa quảng bá làng nghề, vừa mở ra sinh kế mới cho cộng đồng.

Ngoài ra, mô hình du lịch cộng đồng tại Hòa Bắc, Nam Ô cho phép du khách hòa mình vào đời sống bản địa, tham gia các hoạt động như chèo sup trên sông Cu Đê, trải nghiệm ẩm thực dân dã, tìm hiểu văn hóa Cơ Tu.

Đây là hướng đi giàu tiềm năng, khi vừa đáp ứng nhu cầu “trải nghiệm nguyên bản” của khách quốc tế, vừa giúp bảo tồn văn hóa.

Theo thống kê từ ngành du lịch, lượng khách quốc tế đến Đà Nẵng sau khi các sản phẩm gắn văn hóa được triển khai đã có xu hướng tăng thời gian lưu trú và chi tiêu.

Hộ chiếu Ẩm thực Đà Nẵng - sáng kiến quảng bá ẩm thực địa phương, giúp du khách khám phá hệ sinh thái ẩm thực miền Trung một cách sinh động và hấp dẫn

Du khách không chỉ dừng lại ở trải nghiệm biển, mà dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu văn hóa địa phương, tham gia các tour làng nghề, tour ẩm thực.

Các nghệ nhân, cộng đồng dân cư được hưởng lợi từ việc văn hóa trở thành sản phẩm du lịch. Nghề truyền thống có thêm cơ hội hồi sinh, nhiều làng nghề trước đây đứng trước nguy cơ mai một nay đã có thêm động lực để bảo tồn.

Đặc biệt, ẩm thực Đà Nẵng trở thành điểm sáng khi vừa giữ được tính dân dã, vừa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, góp phần xây dựng thương hiệu du lịch thành phố.

Hướng tới bền vững

Bên cạnh kết quả đạt được, việc khai thác văn hóa trong du lịch cũng đặt ra không ít thách thức. Một số sản phẩm có nguy cơ bị “sân khấu hóa” quá mức, khiến trải nghiệm của du khách mất đi tính chân thực. Không ít lễ hội khi đưa vào không gian đô thị dễ rơi vào tình trạng trình diễn, xa rời cộng đồng gốc.

Ngoài ra, việc phát triển sản phẩm văn hóa - du lịch cần đội ngũ làm nghề am hiểu cả hai lĩnh vực. Nếu chỉ dừng lại ở việc “mượn” yếu tố văn hóa để trang trí, sản phẩm du lịch sẽ thiếu chiều sâu và khó giữ chân khách lâu dài.

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) - sự kiện văn hóa, nghệ thuật đặc sắc góp phần khẳng định thương hiệu thành phố bên sông Hàn trên bản đồ du lịch thế giới

Chính vì vậy, cần sự đầu tư bài bản, từ nghiên cứu văn hóa đến đào tạo nguồn nhân lực, cũng như sự đồng hành của cộng đồng địa phương.

Định vị bản sắc văn hóa trong sản phẩm du lịch là bước đi đúng hướng, giúp Đà Nẵng thoát khỏi tình trạng “đồng phục” trong phát triển du lịch biển.

Song để hướng tới bền vững, thành phố cần xây dựng chiến lược dài hơi, trong đó ưu tiên các tiêu chí: bảo tồn di sản, trao quyền cho cộng đồng tham gia, và liên kết vùng để tạo chuỗi sản phẩm đa dạng.

Sự kết nối giữa Đà Nẵng với Huế, Quảng Ngãi, Tây Nguyên thông qua các tuyến du lịch văn hóa sẽ mở ra không gian mới cho du khách, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của Đà Nẵng trên bản đồ du lịch miền Trung.

Văn hóa, khi được đặt đúng vị trí, sẽ không chỉ là “hồn cốt” của sản phẩm du lịch, mà còn là động lực lan tỏa hình ảnh một Đà Nẵng giàu bản sắc, hiện đại nhưng vẫn gắn bó với cội nguồn.

Trong dòng chảy phát triển du lịch, Đà Nẵng đang chứng minh rằng bản sắc văn hóa không phải là yếu tố phụ trợ, mà chính là nền tảng tạo nên giá trị khác biệt.

Từ lễ hội cầu ngư đến làng nghề truyền thống, từ món ăn dân dã đến không gian nghệ thuật, tất cả đang được thành phố kiên trì đưa vào sản phẩm du lịch một cách sáng tạo.

Đây không chỉ là câu chuyện làm giàu thêm cho ngành du lịch, mà còn là hành trình gìn giữ và phát huy di sản cho thế hệ mai sau.

Hòa Xuân

Báo Văn hóa - baovanhoa.vn - Đăng ngày 18/9/2025