Cổng Tam quan có mái chồng diêm đao vọng, lợp ngói vảy rồng. Từ cổng đình bước vào là hồ đình diện tích 550m2, tạo cảnh quan hài hòa, hữu tình.

Đình Tả Quan (xã Dương Quan, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng) cách trung tâm TP Hải Phòng 5 km. Đình được khởi dựng vào cuối triều Lê, đầu nhà Nguyễn (thế kỉ 17), có lịch sử gần 500 năm. Đình tọa lạc trên một khu đất rộng gần 8.000m2 với nhiều hạng mục công trình tạo nên sự liên hoàn bề thế và linh thiêng.

Đình Tả Quan là nơi thờ tự đức Thành hoàng Quý minh Đại vương Thượng Đẳng thần. Ngài là một vị anh hùng dân tộc, là bộ tướng giỏi thời Hùng Duệ Vương – tức Vua Hùng thứ 18. Ngài có tên thật là Nguyễn Quý Minh, là huynh đệ của Tản viên sơn thánh cùng giúp vua hùng Vương đánh quân thục Phán, giữ yên bờ cõi, bình định giang sơn xã tắc, thời đất nước Văn Lang.

Phía tây của đại đình là đền thờ 16 vị hậu thần, phía đông của đại đình là nhà lưu giữ di tích cầu đá. Ngoài ra, trong khuôn viên đình còn có 2 ngôi nhà gỗ lim 5 gian đối diện nhau gọi là nhà Tả vu và Hữu vu hay còn gọi là bên Thanh Long, bên Bạch Hổ.

Trải qua gần 5 thế kỉ với thăng trầm lịch sử và biến cố của thiên nhiên, các thế hệ con dân cháu làng tiếp tục trùng tu và tôn tạo vào các năm 1932, 1994, 1995. Mới đây nhất, năm 2009, đình Tả Quan được nhà nước đầu tư trên 40 tỉ đồng để tôn tạo nâng cấp tổng thể di tích khang trang, tố hảo hơn như ngày nay. Cùng với đó là sự đóng góp tổng lực nguồn xã hội hóa từ nhân dân địa phương, các doanh nghiệp trên địa bàn. Khu vực nhà bia đình Tả Quan còn ghi lại toàn bộ công đức của nhân dân, du khách thập phương.

Đình còn lưu giữ được nhiều bia đá cổ

Hàng năm, cứ đến ngày 12 tháng Giêng âm lịch, chính quyền địa phương tổ chức Lễ giỗ của 16 vị hậu thần đã có công khai khẩn đất hoang, lập xóm dựng làng, mở mang làng xã tại đình Tả Quan. Lễ giỗ 16 vị hậu thần trở thành nét văn hóa truyền thống lịch sử, đặc trưng văn hóa bản địa thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, du khách thập phương về tham quan, dâng hương.

Không chỉ có bề dày lịch sử, đình Tả Quan mang kiến trúc cổ, truyền thống, đậm nét văn hóa của làng quê Việt. Trong đó, tòa đại Đình gồm 5 gian tiền đình và 3 gian hậu cung đều được dựng bằng gỗ lim. Cột kèo, cấu kiện trong đại đình được chạm khắc tinh xảo, hoa văn chủ đạo là hình rồng.

Năm 1997, tại quyết định số 3951/QĐ- BVHTT ngày 20.12.1997 của Bộ văn hóa thông tin đã công nhận Di tích kiến trúc Đình Tả Quan xã Dương Quan là di tích lịch sử văn hóa xếp hạng cấp quốc gia.

Mai Dung

Nguồn: Báo Lao Động