Sáng 28/2 (tức ngày 12 tháng Giêng), Ủy ban nhân dân phường Vũ Ninh (thành phố Bắc Ninh) tổ chức khai mạc Lễ hội Đền Bà Chúa Kho với chủ đề “Ngày hội Văn hóa-du lịch-điểm đến những miền di sản năm 2026”, mở đầu cho chuỗi hoạt động văn hóa, tâm linh đặc sắc của địa phương trong mùa xuân mới.
Đoàn rước thực hiện nghi thức truyền thống tại Đền Bà Chúa Kho.
Di tích lịch sử gắn với truyền thống giữ nước thời Lý
Đền Bà Chúa Kho tọa lạc trên sườn núi Kho, thuộc thôn Cô Mễ, nay là tổ dân phố Cô Mễ (phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh). Năm 1989, di tích được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Theo truyền thuyết, vào thời nhà Lý, tại làng Quả Cảm có một người con gái nổi tiếng đảm đang, tài trí. Bà có công tổ chức sản xuất, quản lý và tích trữ lương thực, góp phần giúp dân chống đói và hỗ trợ quân đội trong kháng chiến.
Trong cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1077, bà được giao trông coi kho lương quốc gia đặt tại núi Kho. Với tinh thần trách nhiệm và lòng vì dân, bà đã điều phối, phân phát lương thực cứu đói cho Nhân dân. Ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (1077), trong khi đang phát lương cứu dân, bà bị giặc sát hại. Ghi nhớ công lao ấy, triều đình phong bà là Phúc Thần; nhân dân lập đền thờ tại vị trí kho lương xưa và tôn xưng là “Chủ khố linh từ”.
Ngày nay, đền không chỉ là một địa chỉ đỏ về lịch sử-văn hóa mà còn là điểm đến tâm linh nổi tiếng của vùng Kinh Bắc. Mỗi dịp đầu năm, hàng vạn lượt du khách tìm về dâng hương, cầu tài lộc, bình an, tạo nên không khí lễ hội trang nghiêm mà vẫn rộn ràng sắc xuân.
Nâng tầm lễ hội gắn với phát triển du lịch bền vững
Phát biểu tại lễ khai mạc, đồng chí Nguyễn Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân phường Vũ Ninh cho biết: Năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên phường tổ chức khai mạc lễ hội với quy mô lớn, bài bản, tích hợp nhiều hoạt động văn hóa-du lịch phong phú hơn các năm trước. Đây là dấu mốc quan trọng nhằm tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời gắn công tác bảo tồn di tích với phát triển du lịch bền vững, quảng bá hình ảnh điểm đến tới đông đảo nhân dân và du khách.
Tiết mục văn nghệ tại lễ khai mạc.
Trong khuôn khổ chương trình đã diễn ra lễ ký kết giữa Ủy ban nhân dân phường Vũ Ninh với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về hỗ trợ phát triển du lịch, quản lý và bảo tồn di sản trên địa bàn; ký kết với Hiệp hội Du lịch tỉnh Bắc Ninh về tăng cường truyền thông, quảng bá hình ảnh, phát triển thị trường du lịch miền Quan họ; đồng thời ký cam kết với một số đơn vị lữ hành nhằm đưa Đền Bà Chúa Kho vào các chương trình tham quan, trải nghiệm văn hóa.
Các đại biểu ký kết chương trình phối hợp với Hiệp hội Du lịch tỉnh về kế hoạch triển khai các hoạt động truyền thông, quảng bá hình ảnh, phát triển thị trường du lịch miền Quan họ trên địa bàn phường Vũ Ninh.
Không gian hội xuân giàu bản sắc
Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 12/2 đến 18/3/2026 (tức từ 25 tháng Chạp năm Ất Tỵ đến 30 tháng Giêng năm Bính Ngọ), với nhiều hoạt động văn hóa, du lịch, trải nghiệm đặc sắc.
Điểm nhấn của chương trình khai mạc là các nghi lễ truyền thống như đọc chúc văn, đánh trống-chiêng khai hội, dâng hương kính lễ và nghi thức phát lương, tán lộc của Bà Chúa Kho, tái hiện giá trị văn hóa tâm linh gắn với truyền thống “giữ kho, giữ nước”.
Đông đảo du khách đến lễ Bà Chúa Kho.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội được mở rộng với chủ đề “Sắc xuân miền Kinh Bắc - Hội tụ di sản, lan tỏa giá trị”. Tuần lễ ẩm thực và giới thiệu sản phẩm làng nghề quy tụ khoảng 100 gian hàng, trưng bày sản vật đặc trưng của Bắc Ninh và các địa phương. Du khách có thể trải nghiệm không gian Quan họ, thử trang phục truyền thống, in tranh Đông Hồ, giao lưu nghệ nhân, tham gia hội thi nấu cơm, trò chơi dân gian và các hoạt động nghệ thuật như dân ca quan họ, ca trù, chèo, tuồng, trình diễn thư pháp đầu xuân.
Việc tổ chức lễ khai mạc với quy mô ngày càng chuyên nghiệp không chỉ nâng cao giá trị di tích Đền Bà Chúa Kho mà còn góp phần khẳng định vị thế của Vũ Ninh như một điểm đến văn hóa-tâm linh tiêu biểu của miền Quan họ, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế-xã hội địa phương.
CAO HƯƠNG-VŨ PHONG-TRÀ MY
Nguồn: Báo Nhân Dân