Những năm gần đây, sự chuyển mình mạnh mẽ của Sơn La không chỉ dừng lại ở những con số tăng trưởng ấn tượng mà còn được khẳng định bằng những danh hiệu quốc tế danh giá, đưa vùng đất này vươn xa trên bản đồ du lịch toàn cầu. 

Cầu kính Bạch Long (Mộc Châu, Sơn La) hiện là cây cầu kính đi bộ dài nhất thế giới với tổng chiều dài hơn 600 mét, được Tổ chức Kỷ lục Guinness thế giới chính thức công nhận. Ảnh: Nguyễn Mạnh Hải

Dấu ấn bứt phá trên bản đồ toàn cầu

Với địa hình đa dạng từ những dãy núi trùng điệp đến những cao nguyên rộng lớn và lòng hồ thủy điện mênh mông, Sơn La sở hữu một hệ sinh thái thiên nhiên vô cùng phong phú. Cao nguyên Mộc Châu, với khí hậu ôn hòa quanh năm và những đồi chè xanh mướt trải dài, từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế. Sức hút của Mộc Châu không chỉ nằm ở cảnh sắc thiên nhiên nguyên bản mà còn ở chiến lược đầu tư bài bản, giúp nơi đây liên tiếp được tổ chức World Travel Awards vinh danh là “Điểm đến thiên nhiên hàng đầu thế giới” và “Điểm đến thiên nhiên hàng đầu khu vực châu Á”.

Ngọc Chiến nơi vẻ đẹp còn hoang sơ, Ảnh: Nguyễn Việt Hoàng

Vùng lòng hồ thủy điện Sơn La cũng đang đứng trước vận hội mới khi chính thức được đưa vào quy hoạch hệ thống du lịch quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2045 theo Quyết định số 509/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây không chỉ là niềm tự hào của riêng Sơn La mà còn là dấu mốc quan trọng của du lịch Việt Nam, khẳng định sức cạnh tranh mạnh mẽ của các sản phẩm du lịch sinh thái vùng cao trên trường quốc tế.

Camping trong vườn mận Nà Ka.  Ảnh: Phan Ngọc Anh.

Sức hấp dẫn của Sơn La còn được bồi đắp bởi lòng hiếu khách và dòng chảy văn hóa đặc sắc của 12 dân tộc anh em. Đó là nghệ thuật Xòe Thái đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, cùng hàng loạt di sản và di tích cấp quốc gia khác. Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản đã tạo nên nội lực cho ngành kinh tế xanh của tỉnh. Năm 2025, khách du lịch đến với Sơn La đạt mốc 5,3 triệu lượt, tổng thu từ khách du lịch đạt trên 6.300 tỷ. Thành quả này là minh chứng rõ nét cho định hướng đúng đắn trong việc đầu tư hạ tầng đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa du lịch với việc gìn giữ các giá trị truyền thống và bảo vệ môi trường.

Bình minh sống lưng khủng long - Ảnh: Trần Ngọc Cường

Khơi thông nguồn lực và định vị thương hiệu du lịch bền vững

Bước vào giai đoạn 2025 - 2030, với tầm nhìn chiến lược được định vị tại Nghị quyết số 07-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Sơn La xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo hướng bền vững, chuyên nghiệp và giàu bản sắc. Mục tiêu trọng tâm là đưa Khu du lịch quốc gia Mộc Châu trở thành hạt nhân phát triển của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời nâng tầm vùng lòng hồ thủy điện Sơn La trở thành Khu du lịch quốc gia. Các tọa độ tiềm năng như Tà Xùa, Quỳnh Nhai, Ngọc Chiến, Pha Đin hay Mường Chanh cũng được quy hoạch trở thành các khu du lịch cấp tỉnh, tạo thành hệ sinh thái điểm đến đa dạng và hấp dẫn.

Du khách trekking bản du lịch cộng đồng. Ảnh: A Chu

Để hiện thực hóa khát vọng thu hút 9 triệu lượt khách vào năm 2030 với doanh thu mục tiêu 12.420 tỷ đồng, Sơn La đã hoạch định không gian phát triển theo mô hình 5 cực tăng trưởng chủ đạo. Trong đó, Mộc Châu tiếp tục giữ vai trò trung tâm du lịch tổng hợp chất lượng cao, ưu tiên các dự án nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí mang tầm quốc tế trên nền tảng thiên nhiên và văn hóa dân tộc. Vùng lòng hồ thủy điện Sơn La lại tập trung khai thác vẻ đẹp hùng vĩ của "biển hồ" trên núi để phát triển du lịch trải nghiệm, thể thao nước và sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Tại "thiên đường mây" Tà Xùa, tỉnh chủ trương phát triển du lịch mạo hiểm và khám phá nhưng kiểm soát chặt chẽ quy mô để hạn chế tình trạng bê tông hóa, giữ rừng và bản sắc văn hóa Mông làm cốt lõi. Trong khi đó, Ngọc Chiến định vị là điểm đến nghỉ dưỡng khoáng nóng và chăm sóc sức khỏe, gắn liền với nông nghiệp sạch và liên kết vùng bền vững. Đèo Pha Đin tập trung vào du lịch lịch sử, tâm linh và trải nghiệm danh thắng. Riêng Mường Chanh sẽ được xây dựng trên cơ sở kế thừa giá trị lịch sử cách mạng kết hợp với không gian văn hóa đặc trưng của dân tộc Thái và nghề gốm cổ truyền.

Xuyên suốt hành trình ấy, Sơn La kiên trì theo đuổi phương châm “Xanh - Bản sắc - Trách nhiệm”. Sơn La tập trung kiến tạo các sản phẩm du lịch có tính cạnh tranh cao, từ trekking, marathon, dù lượn cho đến du lịch MICE và kinh tế đêm. Đặc biệt, công tác phục dựng và nâng tầm các lễ hội truyền thống như lễ hội Gội đầu, Nàng Han, đua thuyền trên sông Đà được chú trọng, tạo nên những sản phẩm văn hóa độc bản. Các bản du lịch cộng đồng kiểu mẫu như Hua Tạt, Nà Bai, Chiềng Đi, bản Vặt, Tà Số hay Ngọc Chiến cũng không ngừng được đổi mới để mang lại trải nghiệm chân thực nhất cho du khách.

Để chắp cánh cho du lịch vươn xa, chuyển đổi số được xác định là "chìa khóa" quan trọng. Việc ứng dụng thực tế ảo (VR360) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quảng bá, cùng hệ thống quản lý du lịch thông minh, đang giúp du khách dễ dàng tiếp cận vẻ đẹp của Sơn La chỉ qua một chạm.

Bên cạnh đó, Sơn La tăng cường thu hút đầu tư, huy động nguồn lực và phát triển hệ thống doanh nghiệp, hợp tác xã du lịch; tăng cường xúc tiến, quảng bá; xây dựng phát triển thương hiệu du lịch và liên kết, hợp tác về phát triển du lịch; tập trung thu hút khách từ các thị trường ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và châu Âu; đa dạng hóa thị trường, ưu tiên tăng thị phần khách có khả năng chi trả cao. Tập trung đổi mới hình thức và phương thức truyền thông, quảng bá; tổ chức các sự kiện, hội chợ, hội thảo về du lịch tại các thành phố lớn như: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế… và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ nhằm mở rộng thị trường du lịch nội địa.

Sơn La - "Bản tình ca xanh" giữa đại ngàn không chỉ là lời mời gọi du khách đến để trải nghiệm thiên nhiên hùng vĩ hay văn hóa đặc sắc, mà còn là tâm huyết của Sơn La trong việc xây dựng một ngành du lịch xanh, trách nhiệm. Sơn La không chỉ là một điểm đến trên bản đồ mà sẽ trở thành một biểu tượng của sự hài hòa giữa phát triển và bảo tồn, mang đến cho du khách những cảm xúc trọn vẹn về một vùng đất xanh tươi, mến khách và đậm đà bản sắc dân tộc.

Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Sơn La

Trụ sở: đường Khau Cả, tổ 8, phường Tô Hiệu, tỉnh Sơn La

Website: https://vhttdl.sonla.gov.vn