Đây là một trong 10 nghị quyết thuộc lĩnh vực văn hóa, triển khai thi hành Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, được thông qua tại kỳ họp thứ 4.

Nghị quyết triển khai thực hiện điểm b, khoản 2, Điều 27 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, đánh dấu bước ngoặt trong việc hoàn thiện khung pháp lý, tạo động lực mới cho phát triển văn hóa, kinh tế-xã hội của thành phố.

Hà Nội sở hữu nguồn lực di sản phong phú, đa dạng - từ hệ thống di tích lịch sử, làng nghề truyền thống đến không gian sáng tạo đương đại. Việc ban hành nghị quyết không chỉ khai thác hiệu quả tiềm năng đô thị ban đêm, mà còn góp phần thực hiện định hướng phát triển kinh tế đêm trở thành động lực tăng trưởng mới, gắn với công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo.

Dự kiến, đến năm 2035, kinh tế đêm đóng góp khoảng 7-8% GRDP của thành phố với tốc độ tăng trưởng bình quân cao của các ngành dịch vụ.

Theo đánh giá của nhiều đại biểu Hội đồng nhân dân, đây không chỉ là chính sách kinh tế, mà còn là chiến lược văn hóa mang tính dài hạn.

Về điều kiện để công nhận, tổ chức hoạt động kinh tế đêm, chỉ các khu, tuyến, điểm có địa điểm cụ thể, ranh giới rõ ràng, tiềm năng huy động cộng đồng, nghệ nhân, doanh nghiệp và đáp ứng đầy đủ điều kiện mới được công nhận.

Các điều kiện bao gồm: phương án quản lý chi tiết về tiếng ồn, ánh sáng, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, an toàn thực phẩm, giao thông, bãi đỗ xe, kết nối giao thông công cộng, chiếu sáng tiết kiệm năng lượng, nhà vệ sinh công cộng, thu gom rác, y tế, cứu hộ và thông tin đa ngữ cho du khách. Đặc biệt, phải có sự đồng thuận của trên 50% đại diện cơ sở kinh doanh, hộ gia đình và chủ sở hữu trong khu vực.

Ủy ban nhân dân thành phố đã tiếp thu, giải trình nghiêm túc các ý kiến đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố, nhấn mạnh nguyên tắc “phát triển kinh tế ban đêm phải gắn với phân vùng không gian, có trọng tâm, trọng điểm”.

Các hoạt động tại khu vực di tích, di sản văn hóa phải kiểm soát chặt chẽ, tránh thương mại hóa thái quá, bảo vệ giá trị gốc của di sản. Đây là cách tiếp cận trách nhiệm, bền vững, cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn bản sắc văn hóa Hà Nội.

Vấn đề nhận được nhiều ý kiến trong giai đoạn xây dựng chính sách đó là khung thời gian hoạt động kinh tế đêm. Ủy ban nhân dân thành phố đã xây dựng khung thời gian linh hoạt, ngành nghề đa dạng gắn với bản sắc, đặc thù. Nghị quyết quy định khung thời gian hoạt động linh hoạt theo đặc thù từng khu vực.

Theo đó, với khung giờ 18 giờ đến 22 giờ được áp dụng rộng rãi.

Khung giờ từ 22 giờ đến 2 giờ sáng được áp dụng cho khu thương mại-văn hóa và một số điểm đủ điều kiện.

Khung giờ từ 22 giờ đến 6 giờ sáng chỉ xem xét có giới hạn, chọn lọc tại các khu tách biệt, đáp ứng tiêu chuẩn hạ tầng và quản lý chặt chẽ. Cơ chế linh hoạt cho phép kéo dài thời gian khi có sự kiện cụ thể, với giải pháp bảo đảm an ninh và hạn chế ảnh hưởng đến dân cư.

Các ngành nghề được khuyến khích bao gồm biểu diễn nghệ thuật, triển lãm, công nghiệp văn hóa sáng tạo, du lịch đêm, thương mại, ẩm thực, giải trí, chăm sóc sức khỏe, vận tải hỗ trợ… Các tiêu chí lựa chọn hướng tới các sản phẩm đặc trưng mang bản sắc Hà Nội, khai thác di sản phi vật thể, làng nghề và không gian văn hóa.

Phát triển kinh tế đêm sẽ tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế Thủ đô, gia tăng doanh thu cho các ngành dịch vụ, tạo việc làm, thúc đẩy doanh nghiệp tham gia công nghiệp văn hóa và sáng tạo. Các hoạt động thương mại đêm, chợ đêm, phố ẩm thực sẽ nâng cao sức cạnh tranh của kinh tế đô thị. Đối với văn hóa, đây là cơ hội để “đánh thức” di sản vào ban đêm, giúp người dân và du khách tiếp cận sâu hơn với giá trị cốt lõi của Thủ đô ngàn năm văn hiến, đồng thời khuyến khích sáng tạo đương đại dựa trên nền tảng truyền thống.

Tác động nổi bật nhất của chính sách và cũng được kỳ vọng nhất là lĩnh vực du lịch. Hiện nay, thời gian lưu trú trung bình của khách quốc tế tại Hà Nội còn hạn chế so với tiềm năng.

Phát triển kinh tế đêm có trọng tâm, trọng điểm sẽ giúp Hà Nội gia tăng sức hấp dẫn với những trải nghiệm phong phú, thông qua các sản phẩm du lịch đêm đa dạng như: tour tham quan di tích ban đêm, trải nghiệm ẩm thực đường phố, biểu diễn nghệ thuật, không gian giải trí văn hóa… Những hoạt động này sẽ góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu - yếu tố then chốt để nâng tầm điểm đến.

Cùng với nguyên tắc phân cấp quản lý có kiểm soát, nghị quyết xác định rõ việc tăng cường phối hợp liên ngành (công an, quản lý đô thị, văn hóa, y tế, môi trường), ứng dụng nền tảng số giám sát thời gian thực, tiếp nhận phản ánh và đánh giá tác động thường xuyên. Cơ chế hậu kiểm chặt chẽ sẽ giúp phát hiện, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến đời sống dân cư như tiếng ồn, an ninh, môi trường.

Minh Thu

Nguồn: Báo Nhân Dân