Lễ hội Đền Trần Thái Bình 2012, được khai mạc trước Lễ hội Đền Trần Nam Định một ngày, diễn ra từ ngày 4 đến 8/2 (tức 13-17 tháng Giêng năm Nhâm Thìn) với nhiều nét mới mang sắc thái đặc trưng và truyền thống của vương triều Trần trên vùng đất Thái Bình.

Theo kế hoạch, cùng với việc tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các vua Trần, lễ rước, lễ khai mạc, hội Đền Trần còn diễn ra nhiều hoạt động như thi cỗ cá, thi gói bánh chưng, thảdiều, thi pháo đất, thi vật cầu, kéo co... Đặc biệt, đêm khai mạc có chương trình nghệ thuật đặc sắc với những trích đoạn chèo “Đất thiêng dựng nghiệp nhà Trần,” giới thiệu các giá trị văn hóa, lịch sử tại Khu di tích đền thờ các vua Trần tới đông đảo du khách thập phương về với Đền Trần Thái Bình.

Đến thời điểm này, mọi công tác chuẩn bị cho lễ hội đã cơ bản hoàn tất.

Khu di tích các Vua Trần thuộc xã Tiến Đức và xã Liên Hiệp, huyện Hưng Hà (Thái Bình) là nơi chứa đựng những dấu ấn lịch sử gắn chặt với triều đại nhà Trần (1226-1400), các vua khai sáng nhà Trần đều được sinh ra tại đây, gia tộc nhà Trần dựa vào đây dấy nghiệp.

Khi đã thành vương triều Trần, vùngđất này được chọn làm nơi xây dựng các đền thờ, lăng tẩm của Hoàng tộc nhà Trần. Nơi đây có di chỉ khảo cổ mộ các vua Trần (xã Tiến Đức); khu lăng mộ thái sư Trần Thủ Độ, đình Khuốc, đình Ngừ thờ thái sư, mộ và đền thờ Linh từ quốc mẫu Trần Thị Dung (xã Liên Hiệp); Tam đường - là nơi lưu giữ hài cốt của các tổ tiên triều Trần như Thủy tổ Trần Kinh, Thái tổ Trần Hấp, Nguyên tổ Trần Lý, Thái Thượng hoàng Trần Thừa...

Các hoàngđế nhà Trần như Trần Thánh Tông, Trần Thái Tông, Trần Nhân Tông cùng các hoàng hậu sau khi qua đời đều được quy về hợp táng tại các lăng mộcó tên Thọ lăng, Chiêu lăng, Dự lăng, Quy đức lăng...

Nếu Tức Mặc (NamĐịnh) là nơi vị họ tổ nhà Trần định cư ban đầu thì vùng đất Hưng Hà (Thái Bình) được xác định là quê hương, là nơi khởi nghiệp của gia tộc họ Trần cách đây hơn 700 năm.

Khu di tích nhà Trần đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa di tích khảo cổ học cấp quốc gia, không chỉ thu hút các nhà nghiên cứu sử học, các nhà văn hóa mà còn là một điểm du lịch có giá trị đặc biệt, là nơi liên quan đến cội nguồn dân tộc luôn luôn hấp dẫn du khách trong và ngoài nước về Thái Bình vào mỗi dịp đầu Xuân mới./.