Nghệ thuật diễn xướng bài chòi là sản phẩm du lịch độc đáo của Hội An. Ảnh: Đỗ Huấn

Trên địa bàn TP.Hội An hiện có hơn 10 đội, nhóm hô hát bài chòi, thường xuyên tham gia vào các chương trình lễ hội hàng năm. Riêng ở Trung tâm VH-TT&TT-TH thành phố, Đội tuyên truyền văn nghệ lấy dân ca, bài chòi làm loại hình biểu diễn nghệ thuật chủ yếu. Nhất là từ năm 1996, sự ra đời của Nhà hát nghệ thuật cổ truyền Hội An đã tạo được một đội ngũ hô hát bài chòi xuất sắc để phục vụ công chúng với tần suất hoạt động rất cao...

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Tấn Đông, những hoạt động mà Hội An nỗ lực thực hiện đã tạo ra lớp công chúng đắc lực của nghệ thuật bài chòi. Nhân dân ở các vùng như Cẩm Thanh, Cẩm Châu, Cẩm An, Cửa Đại, Thanh Hà, Cẩm Hà… nói chung nơi nào cũng có công chúng của bài chòi. Đây là cơ sở để bài chòi càng ngày càng lan tỏa, càng được bảo tồn và phát triển.

Từ năm 2004, Trung tâm VH-TT Hội An (trước đây) phối hợp với Phòng GD-ĐT thành phố đưa bộ môn hát dân ca, bài chòi vào trường học; tổ chức dạy theo dạng cuốn chiếu từng năm học cho các trường THCS hằng tuần. Và từ năm 2011 đến nay, trung tâm còn mở lớp học hát dân ca, bài chòi hằng đêm tại hoạt động “Phố đêm” trong khu phố cổ dành cho các em thiếu nhi. Lớp học này cũng sẵn sàng đón khách du lịch tham gia học hát.

Điểm dạy hát dân ca - bài chòi tại hoạt động “Phố đêm” trong khu phố cổ Hội An. Ảnh: Đỗ Huấn 

Liên tục nhiều năm, bài chòi Hội An được mời diễn giao lưu văn hóa và phục vụ lễ hội, sự kiện ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước, các hội nghị cấp cao quốc gia cũng như quốc tế, ở nhiều nước khác nhau (từ CHLB Đức, Hungary, sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông, Úc)… Và với hoạt động du lịch ở Hội An, trò chơi bài chòi đã trở thành một món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân và du khách.

Từng tham gia hoạt động hô hát bài chòi trong các “Đêm phố cổ”, anh hiệu Minh Nhanh ở phường Cẩm Châu, chia sẻ: “Không riêng khách trong nước mà khách quốc tế cũng hay đến lắng nghe mình diễn xuất. Trò chơi này gọi là diễn xướng bài chòi nên luôn phải vừa hát vừa diễn để khách hiểu và biết được loại hình nghệ thuật dân gian này”.

Hội An tổ chức chương trình chào mừng nghệ thuật Bài chòi miền Trung Việt Nam được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Đỗ Huấn 

Để tạo được sự yêu thích, hấp dẫn du khách là cả quá trình sáng tạo công phu của những người làm công tác văn hóa, nghệ thuật ở Hội An. Ông Võ Phùng - nguyên Giám đốc Trung tâm VH-TT&TT-TH thành phố, cho rằng Hội An đã biết “quốc tế hóa” bài chòi, khi giới thiệu, hướng dẫn chơi bài chòi bằng tiếng Anh.

“Đặc biệt, Hội An là nơi tiếp nhận du khách trong cả nước cho nên cách phát âm, giọng địa phương cũng phải biết điều chỉnh phù hợp để khách dễ hiểu; đồng thời phải tạo ra lớp nghệ nhân hô hát bài chòi thật sự hấp dẫn. Và những lớp nghệ nhân diễn giỏi, hát hay là những người làm cho trò chơi bài chòi sống lại” - ông Phùng nói.

Đỗ Huấn 

Báo Quảng Nam - baoquangnam.vn - Đăng ngày 27/6/2025