Đào Nhật Tân, quất Tứ Liên - thú chơi của người sành

Giữa muôn vàn loài hoa xuất hiện trong những phiên chợ cuối năm, đào Nhật Tân và quất Tứ Liên vẫn giữ một vị trí rất riêng trong đời sống Tết của người Hà Nội. Đó không chỉ là những loài cây cảnh quen thuộc, mà còn là ký ức, là thú chơi sành sỏi được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Quất Tứ Liên là giống cây cảnh gắn với làng Tứ Liên cũ ven sông Hồng, một vùng trồng quất lâu đời của Hà Nội. Theo những người trồng quất nhiều năm, nghề trồng quất ở đây ban đầu phục vụ nhu cầu chơi Tết trong kinh thành Thăng Long và các vùng lân cận. Nhờ thổ nhưỡng phù sa ven sông cùng kinh nghiệm canh tác nhiều đời, quất Tứ Liên dần tạo dựng danh tiếng riêng, trở thành lựa chọn quen thuộc của người Hà Nội mỗi dịp xuân về.

Chia sẻ với Travel+ về thú chơi hoa ngày Tết, anh Tô Ninh (phường Ngọc Hà) cho biết, khi chọn quất Tứ Liên, điều quan trọng nhất là nhìn vào tổng thể dáng cây. Quất đẹp là cây có thế gọn gàng, cân đối, tán tròn đều; quả to, tròn, mọng, nhiều nhưng không rối, màu sắc hài hòa. Lá phải xanh dày, trên cây có đủ quả chín, quả xanh xen kẽ hoa và nụ để giữ được độ tươi suốt dịp Tết. Gốc chắc, thân khỏe thì cây mới bền dáng và chơi được lâu.

Gắn bó với nghề trồng đào Nhật Tân nhiều năm, ông Nguyễn Văn Lâm (phường Phú Thượng) cho rằng, giá trị của đào nằm ở độ bền và dáng vẻ tự nhiên chứ không chỉ ở màu sắc hay kích cỡ hoa. Đào Nhật Tân thường có cành nhỏ, nhiều dăm, nụ mập phân bố đều dọc theo cành để hoa nở rải rác suốt dịp Tết. Những cành có vỏ sẫm màu, phủ lớp phấn mốc trắng nhẹ là đào già, khỏe, cho hoa nhiều cánh và giữ được lâu. Theo ông Lâm, việc tuốt lá, điều chỉnh nước và theo dõi sát diễn biến thời tiết phải được tính toán kỹ lưỡng để đào nở vừa độ vào những ngày đầu năm.

Vẫn là quất, là đào trong nhà mỗi dịp Tết đến, nhưng với những người sành hoa Hà thành, quất Tứ Liên hay đào Nhật Tân không đơn thuần tạo nên sự khác biệt về hình thức. Đó là cảm giác quen thuộc, là kinh nghiệm chơi hoa tinh tế làm nên một phần nếp sống, một thú chơi tao nhã rất riêng của Hà Nội.

Chợ hoa truyền thống - không gian thân thuộc

Nhắc đến chợ hoa Tết, không thể không nhắc đến những phiên chợ đã trở thành một phần ký ức của người Hà Nội. Mỗi chợ mang một nét riêng, góp phần tạo nên “bản đồ mùa xuân” rất đặc trưng của Thủ đô.

Chợ hoa Hàng Lược là một trong những phiên chợ gợi nhiều hoài niệm mỗi dịp Tết về. Chỉ họp vào những ngày giáp Tết, nằm gọn trong khu phố cổ chật hẹp, chợ không lớn nhưng lại có sức hút rất riêng. Người ta đến đây không chỉ để mua hoa mà còn để tìm lại cảm giác Tết xưa, cái Tết của những con phố nhỏ và những ký ức lắng sâu theo năm tháng. Bên cạnh các giống hoa mới, chợ Hàng Lược vẫn bày bán đa dạng các loại hoa truyền thống: cúc vàng, thược dược, hồng, violet… Trong đó, cúc vàng và thược dược luôn được ưa chuộng nhất. Không gian chợ hoa không quá ồn ào, phù hợp cho người già thong thả dạo bước, là điểm hẹn để người trẻ ghé lại, lưu giữ những khoảnh khắc xuân thật đặc trưng.

Khác với Hàng Lược, chợ hoa Quảng An lại phản ánh một nhịp sống hoàn toàn khác của Hà Nội những ngày cận Tết. Phiên chợ họp từ nửa đêm đến sáng sớm. Khi thành phố còn đang say ngủ, Quảng An đã sáng đèn, rộn ràng tiếng xe ra vào, tiếng người mua kẻ bán gọi nhau. Đây là chợ đầu mối hoa lớn nhất của Hà Nội. Không khí ở Quảng An luôn tấp nập, mang đậm tính thương mại với các giao dịch bán buôn diễn ra nhanh gọn. Nhưng chính sự nhộn nhịp ấy lại tạo nên một sắc thái riêng, phản ánh nhịp chảy sôi động của thị trường hoa Tết. Người Hà Nội đến Quảng An không chỉ là các tiểu thương mà còn có khách mua lẻ, sẵn sàng dậy sớm để tự tay chọn cho mình những bó hoa tươi nhất với mức giá hợp lý. So với nhiều chợ hoa khác, hoa ở Quảng An thường có giá mềm hơn, chủng loại phong phú, đáp ứng đa dạng nhu cầu ngày Tết.

Một chợ hoa nổi tiếng khác ở Hà Nội là chợ Bưởi, nơi bày bán đủ loại hoa, cây cảnh, giống cây, sinh vật cảnh và đồ trang trí Tết. Chợ họp theo phiên, kéo dài kéo dài từ ngã ba Lạc Long Quân - Hoàng Hoa Thám đến dốc Tam Đa. Ở đây, người ta dễ dàng bắt gặp những hình ảnh rất quen, người bán, người mua niềm nở, những câu chuyện của họ xoay quanh kinh nghiệm trồng cây, chơi hoa... Chính sự thân thiện ấy tạo nên một không gian quen thuộc để người Hà Nội tìm về cảm giác Tết gần gũi và ấm áp.

Bên cạnh những chợ hoa nhộn nhịp trong phố, Hà Nội những ngày cận Tết còn có những vườn hoa quy mô lớn trở thành điểm hẹn của người dân và du khách. Các vùng trồng hoa như Giang Biên, Mê Linh không chỉ cung cấp hoa cho thị trường Tết mà còn thu hút đông đảo người dân đến tham quan, chiêm ngưỡng, mua sắm và lưu lại những khoảnh khắc sống động. Ngoài ra, những cánh đồng hoa ở Tây Tựu, Nhật Tân, Quảng Bá hay ven sông Hồng cũng góp phần tạo nên bức tranh xuân rộn ràng hương sắc.

Chơi hoa ngày Tết - nếp sống thanh nhã của người Hà Nội

Đi chợ hoa Tết, người Hà Nội thường không vội mua thật nhiều trong một lần. Họ thong thả chọn mỗi lần một món, để vài ngày sau lại có cớ quay lại chợ. Đi chợ hoa vì thế không chỉ để mua hoa, mà còn là cách để họ “cảm” cái lạnh cuối đông, tận hưởng nhịp chộn rộn rất riêng của những ngày giáp Tết, khi sắc xuân đang dần lan trên từng góc phố.

Trong dòng người đi chợ hoa có đủ mọi lứa tuổi. Người già chậm rãi ngắm nghía từng cành đào, gốc quất; người trẻ hồ hởi lựa chọn, trả giá cho các giống hoa mới; trẻ con háo hức trước những dáng cây được tạo hình độc đáo. Đâu đó là những nhóm thiếu nữ say mê tạo dáng giữa những vườn hoa đang độ đẹp nhất. Tất cả hiện lên sống động, tạo nên một không khí Tết mộc mạc nhưng sâu lắng, rất Hà Nội.

Chơi hoa ngày Tết với người Hà Nội không phải thú vui nhất thời mà là một phần của nếp sống. Hoa được chọn để đặt trong nhà không chỉ làm đẹp không gian, mà còn giúp làm dịu tinh thần, gửi gắm mong ước về một năm mới may mắn, tốt lành...

Người Hà Nội, dù giàu hay nghèo, dù nhà to hay nhỏ, ngày Tết trong nhà cũng không thể thiếu một cành đào, chậu quất và một vài lọ hoa truyền thống đủ màu. Những thứ tưởng giản đơn ấy lại toát lên cốt cách của người Tràng An: nhẹ nhàng, tinh tế nhưng mang đến cho họ cảm giác ấm áp và đủ đầy mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Bài: Phương Nhi; Ảnh: Nguyễn Nam, Mạnh Cường

Nguồn: Travel+ số 1+2/2026