“Tinh hoa hội tụ” - Hành trình kết nối di sản làng nghề với sáng tạo đương đại

Lãnh đạo và các đại biểu khai mạc trưng bày (Ảnh: TITC)

Với thông điệp “Theo dấu làng nghề - Chạm tay di sản - Mang tinh hoa về nhà”, chương trình là dịp tôn vinh những giá trị đặc sắc của nghề thủ công truyền thống, tri ân các thế hệ nghệ nhân đã bền bỉ gìn giữ và trao truyền tri thức nghề; đồng thời mở ra những cách tiếp cận mới, đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Con thuyền Tinh hoa (Ảnh: TITC)

Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long - Kẻ Chợ, nơi hội tụ sản vật, con người và tinh hoa văn hóa các vùng miền, “Tinh hoa hội tụ” kể câu chuyện về hành trình của nghề thủ công từ làng quê đến phố thị, từ những vật liệu bình dị đến các tác phẩm nghệ thuật, từ kỹ nghệ truyền thống đến sáng tạo đương đại. Xuyên suốt chương trình là hình tượng “Con thuyền Tinh hoa”, gợi nhắc ký ức văn hóa hồ Hoàn Kiếm và những dòng giao thương đưa sản vật về kinh thành Thăng Long xưa. Con thuyền mang ý nghĩa biểu tượng, không chỉ chuyên chở hàng hóa mà còn kết nối con người, tri thức và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Điểm nhấn tại mặt tiền Trung tâm là không gian sắp đặt “Bến Kẻ Chợ - Con thuyền chở tinh hoa”, với hình ảnh con thuyền mang theo gốm sứ, sản phẩm mây tre và các vật liệu thủ công, kết hợp tác phẩm “Đàn cá hội tụ” gồm 200 hình tượng cá bằng gốm, tre và gỗ. Sự hòa quyện giữa chất liệu, hình khối và nghệ thuật sắp đặt tạo nên một điểm nhấn thị giác giàu tính biểu tượng, mở đầu cho hành trình khám phá di sản bên hồ Hoàn Kiếm.

Lãnh đạo và các đại biểu dự chương trình (Ảnh: TITC)

Từ con thuyền, công chúng bước vào ba không gian trưng bày, mỗi không gian là một câu chuyện về bàn tay, kỹ nghệ và sức sáng tạo của người Việt.

“Đan - Từ tre mây thành hình” giới thiệu nghề mây tre đan Phú Vinh, nơi những sợi mây, nan tre mộc mạc qua đôi bàn tay khéo léo trở thành sản phẩm gia dụng, mỹ nghệ và những sáng tạo mang hơi thở đương đại. Không gian tôn vinh sự tinh tế, bền bỉ của người thợ, đồng thời cho thấy khả năng thích ứng và phát triển của nghề truyền thống trong đời sống hôm nay.

“Thêu nên lịch sử - Câu chuyện hồ Gươm” giới thiệu nghệ thuật thêu của Nghệ nhân Vũ Giỏi cùng con trai là Vũ Đình Thi, thể hiện sự tiếp nối tri thức và tình yêu nghề giữa các thế hệ. Điểm nhấn là tác phẩm sắp đặt từ hàng trăm đường kim, sợi chỉ kết hợp bức tranh thêu tái hiện truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm báu cho Rùa Vàng. Bức tranh được chủ ý để mở, mời công chúng góp những mũi thêu của mình vào tác phẩm chung, gửi gắm thông điệp: “Một mũi kim rất nhỏ cũng có thể thêu nên một câu chuyện lịch sử”. Mỗi đường kim không chỉ hoàn thiện một hình ảnh mà còn tượng trưng cho sự chung tay gìn giữ và tiếp nối ký ức văn hóa.

“Dòng sông gốm - Từ đất qua lửa” mang đến những sáng tạo của nghệ sĩ Ký Danh, kết nối kỹ nghệ gốm Bát Tràng với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Những tác phẩm gốm đa dạng về hình khối, sắc men được sắp đặt thành một dòng chảy xuyên suốt không gian, gợi hành trình biến đổi của đất qua bàn tay người thợ và ngọn lửa, đồng thời biểu trưng cho sự vận động, giao thoa và lan tỏa không ngừng của di sản.

Trưởng Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội Ngô Thị Thùy Dương phát biểu khai mạc chương trình (Ảnh: TITC)

Phát biểu khai mạc chương trình, Trưởng Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội Ngô Thị Thùy Dương cho biết, Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm (số 2 Lê Thái Tổ) không chỉ là địa điểm giới thiệu thông tin về lịch sử, văn hóa, du lịch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội mà còn hướng tới trở thành không gian giao lưu, quảng bá các giá trị văn hóa, nghệ thuật và sản phẩm sáng tạo tới người dân, du khách.

Theo bà Ngô Thị Thùy Dương, việc tổ chức không gian trưng bày “Văn hóa Việt Nam - Tinh hoa phố cổ” là hoạt động góp phần kết nối các làng nghề truyền thống với công chúng, đưa di sản hòa vào đời sống đương đại. Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long - Kẻ Chợ, chương trình tái hiện dòng giao thương đưa sản vật từ các làng nghề về kinh thành thông qua hình tượng con thuyền tinh hoa, không gian sắp đặt “Bến Kẻ Chợ” và tác phẩm “Đàn cá hội tụ”.

Điểm nhấn của chương trình là sự kết hợp giữa hoạt động trưng bày và trải nghiệm, giúp người dân, du khách hiểu hơn về giá trị văn hóa đằng sau mỗi sản phẩm thủ công truyền thống. Thời gian tới, Ban Quản lý sẽ tiếp tục kết nối với các nghệ nhân, đơn vị sáng tạo, đổi mới nội dung hoạt động nhằm phát huy giá trị di sản và phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của Thủ đô.

Trưng bày “Tinh hoa hội tụ” diễn ra từ ngày 03/11/2026 đến ngày 03/01/2027 tại Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.