Các khảo sát mới cho thấy, độ sâu giữa của các đại dương, duy trì nhiều nghề cá trên toàn thế giới đã mất oxy với tốc độ không bình thường và vượt qua ngưỡng mất oxy nghiêm trọng vào năm 2021.

Đại dương mang ôxy hòa tan trong nước dưới dạng khí gas, mọi loài động vật sống dưới nước đền cần ôxy đó để thở. Nhưng khi các đại dương ấm lên do biến đổi khí hậu, nước biển dần chứa ít oxy hơn. Các nhà khoa học theo dõi sự suy giảm oxy đều đặn của các đại dương trong nhiều năm, nhưng nghiên cứu mới đưa ra những lý do cấp bách cần được quan tâm trước khi quá muộn.

Nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc là là công trình đầu tiên sử dụng các mô hình khí hậu để dự đoán phương thức và thời điểm quá trình khử oxy, được hiểu là sự giảm hàm lượng oxy hòa tan trong nước sẽ diễn ra trên khắp các đại dương toàn cầu, nằm ngoài sự biến đổi tự nhiên.

Kết quả nghiên cứu phát hiện thấy, quá trình khử oxy lớn, có khả năng không thể đảo ngược ở độ sâu trung bình của các đại dương, nơi sinh sống của phần lớn các loài đánh bắt trên thế giới bắt đầu xảy ra vào năm 2021, có khả năng ảnh hưởng nặng nề đến nghề cá trên toàn thế giới. Những mô hình mới được phát triển dự đoán, đến năm 2080, quá trình khử oxy từ nước biển ​​sẽ bắt đầu ảnh hưởng đến tất cả các đại dương.

Những kết quả được công bố Trên tạp chí Geophysical Research Letters của AGU, chuyên xuất bản các báo cáo về những tác động liên quan đến tất cả các ngành khoa học về Môi trường, Trái đất và vũ trụ.

Theo kết quả này độ sâu giữa đại dương (từ khoảng 200 đến 1.000 mét), được gọi là vùng trung sinh sẽ là vùng đầu tiên mất đi lượng oxy đáng kể do biến đổi khí hậu. Trên toàn cầu, khu vực độ sâu trung bình là nơi sinh sống của nhiều loài hải sản đánh bắt thương mại trên thế giới. Phát hiện này là dấu hiệu của khó khăn kinh tế mở rộng toàn cầu, thiếu hụt hải sản, phá vỡ môi trường và thảm họa thiên tai.

Nhiệt độ môi trường tăng làm nước ấm hơn, ít oxy hòa tan hơn, tạo ra ít sự lưu thông giữa các lớp nước đại dương. Lớp giữa đại dương đặc biệt dễ bị khử oxy vì không được làm giàu oxy từ khí quyển và quá trình quang hợp như lớp trên cùng, nhưng sự phân hủy tảo, một quá trình tiêu thụ oxy xảy ra nhiều nhất ở lớp nước này.

Yuntao Zhou, nhà hải dương học tại Đại học Giao thông Thượng Hải, tác giả chính của nghiên cứu cho biết, có rất nhiều nguồn cá thương mại sống ở lớp nước này. Quá trình khử oxy ảnh hưởng đến nhiều nguồn tài nguyên biển, nhưng nghề cá liên quan nhiều nhất đến cuộc sống của nhiều triệu người.

Matthew Long, một nhà hải dương học tại NCAR nhấn mạnh, những phát hiện mới có liên quan sâu sắc đến đời sống xã hội và khẳng định tính cấp thiết phải hành động để giảm thiểu biến đổi khí hậu.  Nhân loại hiện đang trực tiếp thay đổi trạng thái trao đổi chất của hệ sinh thái lớn nhất hành tinh, có thể làm nảy sinh những hậu quả thực sự không thể đánh giá hết. Nghiên cứu cho thấy, sẽ có những tác động rất lớn đến khả năng duy trì nghề cá quan trọng trên đại dương.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích sự khởi đầu của quá trình khử oxy ở ba vùng độ sâu đại dương - nông, trung bình và sâu bằng phương pháp mô hình hóa khi lượng oxy mất đi từ nước vượt quá mức dao động tự nhiên. Nghiên cứu dự đoán khi nào quá trình khử oxy sẽ xảy ra trong các lưu vực đại dương toàn cầu, sử dụng dữ liệu từ hai mô hình mô phỏng khí hậu, một mô hình mô phỏng kịch bản phát thải cao và một mô hình mô phỏng kịch bản phát thải thấp.

Trong cả hai mô phỏng, vùng độ sâu trung bình mất oxy với tốc độ nhanh nhất và trên diện tích lớn nhất của các đại dương toàn cầu, dù quá trình này bắt đầu khoảng 20 năm sau trong kịch bản phát thải thấp. Kết quả mô phỏng cho thấy, việc giảm lượng khí carbon dioxide và những khí thải gây hiệu ứng nhà kính khác có thể trì hoãn sự suy thoái của môi trường biển toàn cầu, để duy trì được sự ổn định của sinh thái biển, thế giới cần phải quyết liệt hành động.

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện được, các đại dương gần các cực, như tây và bắc Thái Bình Dương và các đại dương phía nam, đặc biệt dễ bị khử oxy, những khu vực biển trong vùng nhiệt đới với mức độ oxy hòa tan thấp, được gọi là vùng tối thiểu oxy, đang có hiện tượng lan rộng.

Các vùng tối thiểu oxy thực sự đang lan rộng ra cả về phía bắc và phía nam. Đó là điều thực sự cần quan tâm. Ngay cả khi sự nóng lên toàn cầu được ngăn chặn, cho phép nồng độ oxy hòa tan tăng lên, nhưng các nhà khoa học cũng không thể khẳng đinh, liệu mức oxy có trở lại như thời kỳ tiền công nghiệp hay không.