Một nhóm nhà khoa học thuộc Trung tâm nghiên cứu kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm do muỗi của Đài Loan đã thực hiện một thử nghiệm, sử dụng các hệ thống di động không người lái mặt đất (UGV) kiểm tra, giám sát hệ thống cống rãnh ở thành phố Cao Hùng Đài Loan, tìm vị trí muỗi tập trung sinh sản để diệt trừ những loài sinh vật gây hại này.

Mô phỏng thử nghiệm sử dụng UGV kiểm tra, giám sát đường cống rãnh để phát hiện vị trí tập trung sinh sản của muỗi. Ảnh Liu và cộng sự, 2023, PLOS Các bệnh nhiệt đới bị bỏ quên, CC-BY 4.0

Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm do virus sốt xuất huyết gây ra và lây lan nhanh chóng thông qua sinh vật mang là một số loài muỗi vằn thuộc chi Aedes, loài muỗi này cũng gây lây truyền các bệnh chikungunya, sốt vàng da và zika.

Do quá trình đô thị hóa nhanh chóng của Đài Loan, cống rãnh thành phố trở thành nơi sinh sản của muỗi Aedes, tạo ra nguy cơ xuất hiện các loại dịch bệnh do muỗi lan truyền. Mặc dù Đài Loan thực hiện nhiều chương trình vệ sinh dịch tế, làm sạch cống rãnh nhằm loại bỏ loài muỗi này, nhưng những chương trình giám sát dịch bệnh hiện vẫn gặp khó khăn trong hoạt động theo dõi và phân tích mật độ tập trung của loài muỗi ở những khu vực cống rãnh, nơi có mật độ người sinh sống cao.

Nhằm giảm thiểu khả năng lây lan của bệnh sốt xuất huyết, các nhà khoa học Dịnh bệnh Truyền nhiễm đã phát triển một hệ thống phương tiện mặt đất không người lái (UGV) giám sát, tích hợp xe robot di chuyển mặt đất, được điều khiển bằng dây cáp điện, hệ thống camera và màn hình LED giám sát thời gian thực, có thể ghi hình trong đường cống với độ phân giải cao, truyền tải thông tin thời gian thực.

Hệ thống UGV được triển khai tại 5 quận hành chính của thành phố Cao Hùng, Đài Loan, từ tháng 5 đến tháng 8/2018.

 

Các hành động phòng ngừa và tiêu trừ các ổ muỗi vằn của nhân viên phòng chống dịch bệnh thành phố Cao Hùng sau khi UGV kiểm tra đường cống thoát nước. Ảnh Liu và cộng sự, 2023, Các bệnh nhiệt đới bị bỏ quên PLOS, CC-BY 4.0.

Kết quả cho thấy, hệ thống UGV đã tìm thấy nhiều ổ dịch, nơi sinh sản của muỗi Aedes trong 20,7% số cống được kiểm tra, từ giai đoạn ấu trùng đến trưởng thành.

Trong những đường ống cống có mật độ tập trung muỗi vằn cao, nhóm nghiên cứu và nhân viên phòng chống bệnh dịch đã thực hiện những biện pháp kiểm soát phòng ngừa lây lan dịch bệnh để tiêu diệt muỗi, sử dụng thuốc diệt côn trùng hoặc vòi phun nước nhiệt độ cao. Ngay sau những biện pháp này, chỉ số gravitrap (GI), thước đo mật độ muỗi trưởng thành trong khu vực kiểm tra giám sát giảm đáng kể từ 0,62 xuống 0,19.

Nhóm nghiên cứu cho biết: “Việc sử dụng rộng rãi UGV sẽ cho phép loại bỏ một ô dịch do muỗi truyền bệnh gâyleen, làm giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết hàng năm cũng như một số bệnh lây truyền do muỗi khác ở thành phố Cao Hùng”. Kết quả nghiên cứu thử nghiệm của các nhà khoa học Đài Loan được công bố trên tạp chí Các bệnh nhiệt đới bị bỏ quên PLOS.