Seoul đang trong tình trạng cảnh giác cao độ về khả năng rò rỉ bí quyết công nghệ cho Trung Quốc, khi Washington tiếp tục đưa ra những quy định hạn chế mới nhằm ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận công nghệ chip, theo các chuyên gia Hàn Quốc. Những động thái này đang làm rạn nứt nghiêm trọng quá trình hợp tác chuỗi cung ứng bán dẫn giữa hai quốc gia láng giềng châu Á.

  Biểu ngữ quảng cáo cho Samsung Electronics ở Seoul, Hàn Quốc, ngày 6/1/2023. Ảnh: EPA-EFE

Trong vụ đánh cắp tài sản trí tuệ (IP) mới nhất, Văn phòng Công tố quận Suwon tháng 1/2023 cáo buộc 5 nghi phạm, trong đó có một nhà nghiên cứu của SEMES Co, gửi thông tin bí mật liên quan đến thiết bị làm sạch chất bán dẫn đến Trung Quốc.

Trong một tình huống riêng biệt khác, cũng trong tháng 1/2023, Văn phòng Sở hữu Trí tuệ Hàn Quốc và Văn phòng Công tố quận Daejeon thông báo, 6 người từ 3 công ty Hàn Quốc sẽ hầu tòa vì cáo buộc rò rỉ công nghệ sản xuất chip lõi cho Trung Quốc.

Những trường hợp này xảy ra trong bối cảnh Washington kêu gọi Hàn Quốc và các đồng minh khác hỗ trợ hạn chế khả năng phát triển công nghệ bán dẫn tiên tiến của Trung Quốc. Mỹ dường như đã đạt được thỏa thuận với Nhật Bản và Hà Lan về những biện pháp hạn chế xuất khẩu thiết bị chip tiên tiến sang Trung Quốc. Washington cũng đang thúc ép Seoul tham gia Liên minh Chip 4, đã có sự tham gia của Tokyo và Đài Bắc. Bắc Kinh cáo buộc nhóm này là một âm mưu của Mỹ nhằm loại bỏ vai trò của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu.

Son Seung-woo, chủ tịch Viện Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc cho biết, Trung Quốc đang tìm kiếm những giải pháp thay thế để có được công nghệ bán dẫn như sáp nhập và mua lại tài sản ở nước ngoài và lôi kéo nhân tài nước ngoài nhưng giải pháp cao nhất là thúc đẩy đổi mới sáng tạo nội địa trong bối cảnh Mỹ tiếp tục siết chặt những hạn chế.

Ông Son nói: “Trung Quốc đang nỗ lực thúc đẩy các ngành công nghiệp nội địa và cố gắng tiếp thu công nghệ từ những quốc gia khác có trình độ tiên tiến hơn. Những biện pháp kiểm soát chip của Washington đối với Trung Quốc gây ra tình trạng thiếu hụt linh kiện bán dẫn tiên tiến, thúc đẩy Bắc Kinh tìm kiếm công nghệ sản xuất chip Hàn Quốc.”

Chính phủ Trung Quốc luôn phủ nhận những cáo buộc gián điệp công nghiệp.

Tháng 5/2022, lần đầu tiên một sự cố riêng biệt đánh cắp IP, liên quan đến SEMES được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng, trang Thời báo Hoàn cầu, cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc đã liên kết trường hợp này với chuyến thăm Seoul khi đó của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đồng thời nhấn mạnh rằng, vụ việc là dấu hiệu cho thấy Seoul không tin tưởng vào Trung Quốc.

Zhan Debin, nhà nghiên cứu về các vấn đề Triều Tiên của Đại học Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế Thượng Hải, được trang Thời báo Hoàn cầu trích dẫn lưu ý, dựa trên sự cố này, Hàn Quốc sẽ thắt chặt việc giám sát các hoạt động chuyển giao công nghệ ra nước ngoài, không kể những động thái nhằm vào Trung Quốc.

Đại sứ Trung Quốc tại Hàn Quốc Xing Haiming phát biểu trong buổi lễ xuất bản cuốn sách ảnh kỷ niệm 30 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước, ngày 20/6/2022. Ảnh: YNA/dpa

Seoul đã pháp điển hóa 71 “công nghệ quốc gia cốt lõi”, trong đó có linh kiện bán dẫn, màn hình và tế bào thứ cấp với quy định, bất kỳ ai bị phát hiện làm rò rỉ công nghệ đó cho nước ngoài sẽ phải chịu hình phạt hơn 3 năm tù giam theo luật hình sự của Hàn Quốc.

Từ năm 2016 đến năm 2021, Hàn Quốc thông báo về  112 vụ đánh cắp IP nước ngoài đã được báo cáo ở Hàn Quốc, trong đó có 36 vụ liên quan đến “công nghệ cốt lõi của quốc gia”.

Ông Son thuộc Viện Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc cho biết, “Hàn Quốc có nguồn thu lớn dựa vào xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao sang Trung Quốc, nhưng lần đầu tiên quốc gia này thâm hụt thương mại với Trung Quốc vào năm 2022. Điều đó có nghĩa là công nghệ của Trung Quốc đã được tăng cường đáng kể.”

Park Ki-soon, cố vấn cấp cao của Công ty luật Dentons Lee nhận xét, Seoul rất cảnh giác với nguy cơ rò rỉ những công nghệ tiên tiến sang Trung Quốc, có thể làm suy yếu khả năng cạnh tranh của quốc gia này trên thị trường bán dẫn quốc tế.

Park, chuyên gia nghiên cứu về kinh tế Trung Quốc cho biết: “Nếu Trung Quốc có được những công nghệ đó, Hàn Quốc sẽ mất thị trường Trung Quốc đối với những sản phẩm đó. Những công ty Trung Quốc, mua lại những công nghệ này sẽ có khả năng cạnh tranh cao hơn trong ngành, lấn chiếm thị phần của những công ty Hàn Quốc trên thị trường toàn cầu.”

Một phương pháp mà Trung Quốc có được công nghệ chip trong những năm qua là thông qua việc lôi kéo những kỹ sư tài năng từ các đối thủ. Ví dụ, những tiến bộ của Trung Quốc trong công nghệ chip DRAM những năm gần đây nhờ sự hỗ trợ của các kỹ sư Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc, đã bị lôi kéo đến làm việc tại Trung Quốc với những khoản lương và phúc lợi hậu hĩnh.

GS Choo Jae-woo, nhà nghiên cứu về Trung Quốc tại Đại học Kyung Hee ở Seoul, cho biết: “Tất cả đều vì vì tiền. Các công ty Hàn Quốc cần phải làm tốt việc cung cấp bảo đảm việc làm và đối xử tốt hơn với nhân viên để ngăn chặn những rò rỉ này.”

Theo Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc, xuất khẩu chip toàn cầu của quốc gia này đạt 6 tỷ USD trong tháng 1, giảm 44,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu chip của Hàn Quốc sang Trung Quốc đã giảm 46,6% trong tháng 1.

Ngành công nghiệp bán dẫn hiện đang đối mặt với nhu cầu suy yêu, ảnh hưởng đến doanh số bán hàng của những công ty như Samsung Electronics, doanh nghiệp này đã báo cáo lợi nhuận quý IV giảm hơn 90% trong lĩnh vực kinh doanh chip.