Không có công ty nào hiểu rõ về AI hơn IBM. Đã nghiên cứu và đầu tư vào AI trong vài thập kỷ qua, IBM lên kế hoạch áp dụng công nghệ Trí tuệ Nhân tạo vào lĩnh vực then chốt nhất, không gian.

Dữ liệu quan sát trái đất cho phép các nhà khoa học nghiên cứu và giám sát hành tinh đang được thu thập với tốc độ chưa từng thấy. Khối lượng dữ liệu khổng lồ cần có những phương pháp mới và sáng tạo để trích xuất kiến ​​thức cần thiết theo yêu cầu. IBM đã thông báo sẽ hợp tác với Trung tâm Điều hành các chuyến bay Vũ trụ Marshall của NASA sẽ ứng dụng AI cho nghiên cứu biến đổi khí hậu nhằm tăng cường hiệu quả nghiên cứu phân tích những bộ dữ liệu lớn này.

Sự hợp tác sẽ cung cấp những nhận thức và hiểu biết mới về dữ liệu lớn về khoa học không gian và trái đất của NASA. “Hoạt động chung sẽ là lần đầu tiên áp dụng công nghệ mô hình nền tảng AI vào dữ liệu vệ tinh, thu được trong quá trình quan sát Trái đất của NASA,” IBM trong một tuyên bố ngày 2/2 cho biết.

Trong hoạt động liên kết phối hợp với NASA, các mô hình nền tảng là những loại mô hình AI, được đào tạo trên một tập hợp rộng dữ liệu lớn chưa được gắn nhãn, có thể được sử dụng cho những tác vụ khác nhau, có thể sử dụng thông tin về tình huống này cho tình huống khác. IBM giải thích: “Những mô hình này đã phát triển nhanh chóng công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) trong 5 năm qua, IBM đang là doanh nghiệp tiên phong trong ứng dụng các mô hình nền tảng ngoài ngôn ngữ.”

Raghu Ganti, nhà nghiên cứu chính của IBM cũng chia sẻ những cách các mô hình nền tảng AI, đã chứng minh được sự thành công trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên và cho biết “đã đến thời điểm mở rộng những mô hình AI này sang những lĩnh vực và phương thức mới, có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp và xã hội.” Ông tin rằng việc áp dụng những mô hình nền tảng AI cho không gian địa lý, chuỗi sự kiện, chuỗi thời gian và các yếu tố phi ngôn ngữ khác trong dữ liệu khoa học Trái đất có thể cung cấp những nhận thức, sự hiểu biết và những thông tin vô cùng quý giá cho khối các nhà nghiên cứu, các nhóm doanh nghiệp và cộng đồng.

 IBM và NASA đang hợp tác để nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu bằng AI. (Ảnh của Stefani Reynolds/AFP)

Ông nói thêm: “Các mô hình AI có thể tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều nhà khoa học, đang nghiên cứu những vấn đề khí hậu cấp thiết nhất nhân loại. Công nghệ mô hình nền tảng của IBM làm tăng tốc độ khám phá và phân tích dữ liệu lớn để nhanh chóng nâng cao hiểu biết khoa học về Trái đất và ứng phó hiệu quả với các vấn đề liên quan đến khí hậu. Hiện nay, IBM và NASA có kế hoạch phát triển một số công nghệ mới để thu thâp những hiểu biết sâu sắc từ các thông tin quan sát trái đất của NASA.

Một dự án sẽ huấn luyện mô hình nền tảng trí tuệ không gian địa lý của IBM trên bộ dữ liệu Harmonized Landsat Sentinel-2 (HLS) của NASA, đây là bản lưu trữ dữ liệu những thay đổi về độ che phủ và sử dụng đất, do các vệ tinh quay quanh Trái đất ghi lại.

“Phân tích hàng petabyte dữ liệu vệ tinh để xác định những thay đổi trong dấu vết địa lý của những hiện tượng như thiên tai, sản lượng cây trồng theo thời vụ và môi trường sống của động vật hoang dã. Công nghệ mô hình nền tảng AI sẽ giúp các nhà nghiên cứu có được những phân tích quan trọng về hệ thống tài nguyên, hoạt động canh tác và môi trường của hành tinh chúng ta,” IBM lưu ý.

Công ty cũng cho biết thêm, một sản phẩm khác hình thành từ sự hợp tác này dự kiến ​​sẽ là kho tài liệu khoa học Trái đất trực tuyến, có thể dễ dàng tìm kiếm được nội dung cần thiết. Trước đây, IBM đã phát triển một mô hình NLP, được đào tạo trên cơ sở gần 300 000 bài báo của các tạp chí khoa học Trái đất để sắp xếp tài liệu và giúp khám phá những kiến ​​thức mới dễ dàng hơn.

“Lưu trữ một trong những khối lượng công việc AI lớn nhất được đào tạo trên phần mềm OpenShift của Red Hat đến nay, mô hình AI được đào tạo hoàn chỉnh sử dụng PrimeQA, hệ thống trả lời câu hỏi đa ngôn ngữ mã nguồn mở của IBM. Ngoài việc cung cấp tài nguyên cho các nhà nghiên cứu, mô hình ngôn ngữ mới cho khoa học Trái đất có thể được đưa vào ứng dụng trong các quy trình điều hành và quản lý dữ liệu khoa học của NASA,” IBM cho biết.

Đối với Rahul Ramachandran, nhà khoa học nghiên cứu cấp cao của Trung tâm Điều hành các chuyến bay Vũ trụ Marshall của NASA, điều đặt biệt ấn tượng của các mô hình AI nền tảng là có khả năng được sử dụng cho nhiều ứng dụng khác nhau. “Việc xây dựng những mô hình nền tảng này không thể được giải quyết bởi các nhóm nhỏ. Cần phải có những nhóm từ các tổ chức khác nhau, cung cấp những quan điểm, nguồn lực và các kỹ năng khác nhau,” ông nói thêm.

Những dự án hợp tác tiềm năng của IBM-NASA trong thỏa thuận này là, xây dựng mô hình nền tảng cho dự báo thời tiết và khí hậu bằng phương pháp sử dụng MERRA-2, bộ dữ liệu những quan sát khí quyển. IBM cho biết sự hợp tác này nằm trong khuôn khổ của Sáng kiến ​​Khoa học Nguồn Mở của NASA, một cam kết xây dựng một cộng đồng khoa học mở toàn diện, minh bạch và hợp tác trong thập kỷ tới.