Được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt, thuốc có tên là montelukast, có trên thị trường hơn 20 năm, được kê đơn làm giảm viêm từ các bệnh như hen suyễn, phát ban và sốt cỏ khô. Tại Hoa Kỳ, montelukast được bán dưới tên thương hiệu Singulair.

Trong một báo cáo khoa học, được công bố gần đây trên tạp chí eLife, nhóm nghiên cứu cho thấy, thuốc liên kết mạnh mẽ với một đầu ('đầu cuối C') của một protein SARS-CoV-2, được gọi là Nsp1, một trong những protein virus đầu tiên được giải phóng bên trong tế bào người. Protein này liên kết với ribosome - bộ máy tạo ra protein bên trong các tế bào miễn dịch và ngăn chặn quá trình tổng hợp các protein quan trọng mà hệ thống miễn dịch yêu cầu, làm suy yếu hệ thống miễn dịch. Tấn công mục tiêu Nsp1 làm giảm sự lây nhiễm do virus gây ra.

Thuốc montelukast (Singulair) tấn công protein Nsp1 giúp vô hiệu hóa sự ức chế tổng hợp protein tế bào miễn dịch. Ảnh: Mohammad Afsar

Montelukast là một loại thuốc được sử dụng để điều trị duy trì bệnh hen suyễn được bán trên thị trường với tên thương mại là Singulair và các loại thuốc khác. Thuốc ít được ưa chuộng trong điều trị hen suyễn nếu so với corticosteroid dạng hít và không hiệu quả trong việc điều trị các cơn hen suyễn cấp tính. Thuốc cũng được điều trị viêm mũi dị ứng và nổi mề đay kéo dài. Đây là liệu pháp thứ hai cho bệnh viêm mũi dị ứng.

Tanweer Hussain, PGS Khoa Sinh sản, Phát triển và Di truyền Phân tử (MRDG), IISc, tác giả nghiên cứu giải thích, tỷ lệ đột biến ở protein này, đặc biệt là vùng đầu C rất thấp so với phần còn lại của protein virus. Nsp1 hầu như không thay đổi trong bất kỳ biến thể nào của virus xuất hiện, những loại thuốc nhắm mục tiêu vào phần này ​​sẽ hoạt động chống lại tất cả các biến thể virus.

Nhóm nghiên cứu do PGS Hussain đang sử dụng mô hình tính toán để sàng lọc hơn 1.600 loại thuốc được FDA chấp thuận nhằm tìm ra những loại thuốc liên kết chặt chẽ với Nsp1. Nhóm nhà khoa học đã chọn ra được hàng tá loại thuốc bao gồm montelukast và saquinavir, một loại thuốc chống HIV. Những mô phỏng động học phân tử cho phép xác định độ ổn định của phân tử protein virus liên kết với thuốc, loại thuốc nào có thể hoạt động bên trong tế bào.

Thử nghiệm thực tế cho thấy chỉ có montelukast mới có thể giải cứu sự ức chế tổng hợp protein trong tế bào miễn dịch bởi Nsp1.

Theo nhóm nghiên cứu, các bác sĩ lâm sàng đã thử sử dụng thuốc để điều trị bệnh nhân. Báo cáo điều trị cho biết, montelukast làm giảm tỷ lệ nhập viện ở bệnh nhân nhiễm Covid-19. Nhóm nghiên cứu đang làm việc với các nhà hóa học để sửa đổi cấu trúc của thuốc, cho phép chuyển hóa thành cho thuốc chống SARS-CoV-2 mạnh hơn và tiếp tục tìm kếm các loại thuốc tương tự có hoạt tính kháng virus mạnh.