Trang Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) dẫn nguồn tin thân cận với quân đội Trung Quốc cho biết, tất cả những UAV chiến đấu và trinh sát, giám sát trên không do Trung Quốc sản xuất và xuất khẩu được thiết kế và lắp đặt bộ phận nhận biết “hàng rào địa điện tử” bao quanh biên giới lãnh thổ quốc gia này.

“Đây được gọi là công cụ giám sát, một công nghệ đơn giản nhằm đảm bảo UAV xuất khẩu của Trung Quốc không bị kẻ thù sử dụng làm vũ khí tấn công đất nước chúng tôi,” nguồn tin cho biết, yêu cầu giấu tên vì tính nhạy cảm của vấn đề.

Theo nguồn tin, chức năng này có trong các thành phần và bộ phận lắp ráp của UAV, được các nhà phát triển Trung Quốc ghi rõ trong tài liệu hướng dẫn sử dụng.

Các bình luận của người đứng đầu một công ty phát triển drone hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ xác nhận tuyên bố này vào năm 2022, trong cuộc phỏng vấn với trang EurAsian Times của Ấn Độ-Canada cho biết, UAV do Trung Quốc sản xuất “quay đầu lại khi tiến đến gần biên giới Trung Quốc”.

Giám đốc điều hành Công nghệ Baykar, ông Haluk Bayraktar bình luận, “những hạn chế tiềm ẩn” và “hiệu suất dưới trung bình” của UAV Trung Quốc khiến một số khách hàng chuyển sang sử dụng UAV Thổ Nhĩ Kỳ, như UCAV Bayraktar-TB2 của doanh nghiệp.

Đại diện công ty Bayraktar cũng nhấn mạnh, Thổ Nhĩ Kỳ đã vượt qua tổng số UAV xuất khẩu của Trung Quốc, theo bản báo cáo, được công bố tháng 9/2022.

Chuyên gia quân sự Li Jie ở Bắc Kinh cho biết việc các nhà phát triển UAV Trung Quốc coi an ninh quốc gia là ưu tiên hàng đầu chứ không phải là kinh doanh. Đó cũng là "quan điểm phổ biến" khi các công ty nhúng những công nghệ "cơ chế giám sát" vào những sản phẩm khi xuất khẩu ra nước ngoài.

Ông nói: “Tất cả các UAV đều được dẫn hướng và định vị trên cơ sở kết nối với hệ thống GPS do Mỹ kiểm soát hoặc hệ thống định vị BeiDou của Trung Quốc, vì vậy drone rất nhạy cảm với dữ liệu kinh độ và vĩ độ, đặc điểm kỹ thuật này cho phép các nhà phát triển UAV nhúng thông tin dữ liệu ngăn chặn vào phần cứng của UAV.

Theo Li, đây là công nghệ điều khiển UAV đã trưởng thành, được phát triển qua nhiều thập kỷ. Trong các UAV chiến đấu, “hệ thống “cơ chế giám sát” cũng kết nối với hệ thống năng lượng và hệ thống điều khiển vũ khí của drone, có nghĩa là UAV sẽ ngừng bay hoặc không thể sử dụng vũ khí khi đến gần biên giới Trung Quốc."

Ông Li cũng cho biết, một số UAV chiến đấu có cơ chế tự hủy nếu hệ thống “cơ chế giám sát” được cấu trúc lại hoặc tháo dỡ.

Bắc Kinh phủ nhận những thông tin ban đầu, cho rằng UAV dân sự DJI của Trung Quốc đang được cả Nga và Ukraine sử dụng trong cuộc xung đột. Nhưng một số tuyên bố trên mạng xã hội cho biết, DJI đã thêm chức năng định vị địa lý cho các phiên bản xuất khẩu mới hơn, ngăn chặn drone bay trên không phận Ukraine dù phía nào đang vận hành thiết bị.

Bộ Quốc phòng Mỹ đã đưa nhà sản xuất UAV lớn nhất Trung Quốc DJI vào danh sách đen thương mại.

Zhou Chenming, nhà nghiên cứu từ tổ chức tư vấn khoa học và công nghệ quân sự Yuan Wang cũng cho biết, các nhà phát triển UAV Trung Quốc cũng đã lắp đặt cơ chế hàng rào địa lý bên trong UAV nội địa, ngăn chặn các drone bay vào vùng cấm bay của quốc gia này.

“Cài đặt hàng rào địa lý là một hoạt động phổ biến của các nhà phát triển UAV Trung Quốc. Ví dụ, không UAV dân sự nào có thể bay trên Đường vành đai thứ năm,” ông Zhou nói, đề cập đến tuyến đường cao tốc bao quanh 7 quận ngoại vi lớn của thủ đô, các khu vực văn hóa, thương mại và hành chính chính của Bắc Kinh.

Trung Quốc hiện đang là quốc gia dẫn đầu thế giới về phát triển máy bay không người lái chiến đấu, chỉ sau Mỹ. Trong thập kỷ qua, các doanh nghiệp Trung Quốc đã giao 220 UAV chiến đấu cho 16 quốc gia ở Trung Đông và Châu Phi, theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm.

Dịch vụ Tin tức Chính thức của Trung Quốc, ngày 16/5 cho biết, quốc gia này dẫn đầu trong nỗ lực xây dựng và công bố 4 tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển UAV dân sự. Cơ quan này cho biết thêm, 9 tiêu chuẩn tiếp theo khác đang được nghiên cứu và thiết lập.