Lễ rước đức thánh được thực hiện trang nghiêm (ảnh Nguyễn Trọng Hân)

Dự lễ có đồng chí Nguyễn Đình Chuyến- Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Trưởng ban Nội chính Thành uỷ, cùng dự có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành thành phố, các địa phương lân cận cùng đông đảo du khách thập phương và con em xa quê…   

Các đại biểu tham dự lễ hội 

Phát biểu khai mạc lễ hội, đồng chí  Nguyễn Văn Thắng- Chủ tịch UBND xã Tiên Minh nhấn mạnh: Đền Gắm là 1 trong 5 ngôi đền thiêng của huyện Tiên Lãng (cũ) năm 2023 đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia cùng với đền Để Xuyên (xã Quyết Thắng), đền Canh Sơn và đền Bì (xã Tân Minh), đền Hà Đới (xã Tiên Lãng). Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận, gió hòa, quốc thái dân an mà còn thể hiện lòng tri ân, biết ơn sâu sắc của Nhân dân đối với tiền nhân có công với dân, với nước.

Đồng chí  Nguyễn Văn Thắng- Chủ tịch UBND xã Tiên Minh, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội phát biểu khai mạc lễ hội 

Lễ hội là sự phản ánh sinh động bản sắc và truyền thống văn hóa cộng đồng, là sợi dây gắn kết cộng đồng, là biểu tượng tinh thần đoàn kết của con người Tiên Minh. Việc tổ chức Lễ hội góp phần lưu giữ giá trị văn hoá, đồng thời giới thiệu về truyền thống lịch sử vẻ vang của quê hương và quảng bá tiềm năng, sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của xã Tiên Minh.

Đồng chí Đào Văn Hoàn – Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã, Trưởng Ban Chỉ đạo Lễ hội Đền Gắm năm 2026 đánh trống khai hội 

Đặc biệt, năm nay, Lễ hội là hoạt động văn hoá tiêu biểu, đặc sắc của xã chào mừng sự kiện sáp nhập xã Tiên Minh, chào mừng thành công đại Hội đảng toàn quốc lần thứ 14, cuộc bầu cử Quốc hội khoá 16 và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Lễ hội truyền thống Đền Gắm Xuân Bính Ngọ 2026 được tổ chức trong 03 ngày 18, 19, 20 tháng Giêng với nhiều hoạt động lễ và hội đặc sắc như: nghi lễ rước đức thánh, thi đấu thể thao bóng chuyền hơi, các trò chơi dân gian cờ tướng, tổ tôm điếm, pháo đất, héo co, biểu diễn dân ca quan họ Bắc Ninh, khai bút đầu năm, tế kỳ an, tiễn thuyền, lễ tạ… tổ chức trưng bày giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền tại khu trưng bày.

Đồng chí Nguyễn Đình Chuyến- Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Trưởng ban Nội chính Thành uỷ dâng hương tại hậu cung đền Gắm 

Di tích lịch sử văn hóa đền Gắm, tại làng Cẩm Khê, xã Tiên Minh là nơi tôn thờ danh tướng Ngô Lý Tín, đời vua Lý Cao Tôn (thế kỷ thứ XII). Công lao, tài đức của Ngài đã được ghi trong “Đại Việt sử ký toàn thư”. Ngô Lý Tín là người con cầu tự của hai cụ: Ngô Duy Hiến và cụ Đào Thị Phúc. Quê ở Vĩnh Đồng Trang Khoái Châu phủ Sơn Nam Trấn (tỉnh Hưng Yên ngày nay). Tín Công sinh vào giờ Tuất ngày 20 tháng giêng năm Bính Ngọ (1126). Năm 18 tuổi không may gia đình gặp tai biến.

Lễ hội năm nay thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương (ảnh Nguyễn Trọng Hân)

Cha mẹ lần lượt qua đời. Lúc bấy giờ trời làm hạn hán, lúa cháy đồng; quan, quân nhiễu nhương, trộm cắp nổi lên đời sống của dân quê vô cùng cực khổ. Ngô Lý Tín rời quê hương tìm nơi lập nghiệp ông đến trang Cẩm Khê, Bình Hà huyện - Hải Dương Trấn (nay là thôn Cẩm Khê - xã Tiên Minh) cắm đất làm nhà và mở trường lớp dạy học. Tự sôi kinh nấu sử, điêu luyện binh thư, võ nghệ cao cường, nổi danh khắp vùng không ai sánh kịp.

Cuối triều Lý, năm Đinh Sửu (1157) trong nước rối loạn có giặc ngoại bang sang xâm chiếm bờ cõi nước ta. Trước hoàn cảnh ấy Ngô Lý Tín chiêu tập binh sĩ trong đó riêng trang Cẩm Khê có 30 tuấn kiệt làm quân gia, thủ túc kéo thẳng lên Bàng Châu xin yết kiến, lập công diệt giặc cứu nước. Vua mừng rỡ phán rằng: “Trời đã giúp Trẫm sinh ra tướng giỏi”. Quân đội của Tín Công đánh đâu, thắng đấy, quét sạch giặc ngoại bang ra khỏi đất nước. Sau đó được nhà vua phong Tin Công làm Thượng Tướng và giao nhiều chức trách quan trọng khác.

Đoàn rước đức thánh tiến vào đền Gắm (ảnh Nguyễn Trọng Hân)

Năm Canh Tuất (1190) quốc gia vô sự. Tín Công được trở về thăm lại Cẩm Khê Trang, nơi mà Tín Công bước lên vũ đài chính trị bằng thanh gươm diệt giặc cứu nước. Nhưng không may về đến khúc sông Quán Trang Văn Úc gặp cơn phong ba bão táp, thuyền bè binh lính bị chìm đắm và chết đúng ngày mồng 9 tháng 10 năm Canh Tuất (1190).

Đền Gắm nhìn từ trên cao, người dân vẫn lưu truyền câu "Thứ nhất đền Bì, thứ Nhì đền Gắm" để nói sự linh thiêng của ngôi đền này (ảnh Nguyễn Trọng Hân)

Nhân dân Trang Cẩm Khê vô cùng thương tiếc và đã đưa thi hài của Tín Công an táng tại hậu trường, nơi mà Tín Công ở và dạy học (nay là hậu cung Đền Gắm). Thương tiếc một vị tướng công thần trung nghĩa Vua truyền lệnh: “xuất 300 quan tiền, miễn sưu thuế, phu dịch cho bản trang để lập đền thờ tại nơi an táng và viết sắc phong”. Tôn thần Ngô Lý Tín: Tiền Thượng Tướng quân, Đốc Tướng phạt ngoại bang, Hoành Thăng thái phó Phụ chính, Hậu phụng thống lĩnh hải đạo luỹ triều Hoành hưu linh ứng, đô hộ thống lĩnh, bản cảnh Thành Hoàng, Thượng Thượng Đẳng phúc thần.

Đền Gắm là một trong ngũ linh từ của huyện Tiên Lãng xưa (ảnh Nguyễn Trọng Hân)

Được ghi vào sử sách quốc đảo dân cầu và y chuẩn Bình Hà huyện, Cẩm Khê trang là nơi phụng thờ mãi mãi. Hàng năm nhà vua cử quan lại, sai xứ về tổ chức tế lễ tại Đền Gắm.Địa phương Cẩm Khê Trang lấy ngày 18-19 - 20 tháng Giêng hàng năm tổ chức lễ hội truyền thống của quê hương.

Trước dịp tổ chức lễ hội, xã Tiên Minh đã tiến hành nhiều hoạt động ý nghĩa như: Cho ra mắt phim tài liệu “Đền Gắm- Vạn cổ anh linh”, tổ chức chương trình Tiên Minh cuối tuần với chủ đề “Tiên Minh – miền di sản”; tổ chức Lễ mộc dục, Tế cáo yết Đức Thánh vào chiều 17 tháng Giêng và chương trình biểu diễn “Canh hát thờ Đức Thánh” vào tối 17 tháng Giêng.

Trung Kiên

Nguồn: Báo An ninh Hải Phòng