Tham dự buổi lễ có các ông: Trần Quang Phương, Phó Chủ tịch Quốc hội; Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL; Lê Ngọc Quang, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị. Cùng dự có Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong, lãnh đạo các tỉnh Quảng Trị, Hà Tĩnh, Hưng Yên; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành và các cựu chiến binh, thân nhân 16 TNXP Đại đội C130 đã hy sinh tại Bến phà II Long Đại.

Các đại biểu tham dự buổi lễ (Ảnh: baoquangtri.vn)

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bến phà Long Đại là trọng điểm ác liệt, nơi nối liền hậu phương lớn miền Bắc với chiến trường miền Nam. Trong mưa bom, bão đạn, lực lượng dân quân, công binh, đặc biệt là các đơn vị Thanh niên xung phong đã kiên cường bám trụ từng tấc đất, dũng cảm đánh trả máy bay địch, rà phá bom mìn, đảm bảo mạch máu giao thông thông suốt với tinh thần "Sống bám cầu, bám đường - Chết kiên cường, dũng cảm". Bi tráng nhất là sự hy sinh anh dũng của 16 cán bộ, chiến sĩ TNXP Đại đội C130 (quê Thái Bình nay là tỉnh Hưng Yên) vào tháng 9/1972.

Trong các trận bom ác liệt ngày 19 và 23/9/1972, 16 chiến sĩ (7 nữ, 9 nam) đã ngã xuống khi đang làm nhiệm vụ vận chuyển, mở đường, để giữ vững mạch máu chi viện cho chiến trường. Sự hy sinh ấy đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", để hôm nay Bến phà Long Đại mãi là "địa chỉ đỏ" trong hành trình tri ân và giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Trước sự hy sinh to lớn đó, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Quảng Trị, đặc biệt là tuổi trẻ toàn tỉnh luôn trăn trở, mong muốn có một công trình tương xứng để tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ và giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau. Năm 2012, công trình Nhà bia tưởng niệm nơi hy sinh của 16 TNXP tại Bến phà Long Đại đã được xây dựng từ nguồn kinh phí xã hội hóa. Đến tháng 10/2016, di tích đã được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh. Tuy nhiên, trải qua thời gian dài, một số hạng mục xuống cấp, quy mô công trình chưa tương xứng với tầm vóc, ý nghĩa lịch sử của địa danh này.

Trước yêu cầu cấp thiết trong việc bảo tồn và tôn tạo di tích, đồng thời đáp ứng nguyện vọng sâu sắc của Nhân dân, các cựu Thanh niên xung phong và thân nhân gia đình liệt sĩ, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn Quảng Trị đã chủ động tham mưu xây dựng phương án nâng cấp, tôn tạo công trình, trình Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh xem xét, cho phép triển khai.

Đến nay, dự án đã được triển khai với tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng, bao gồm nhiều hạng mục quan trọng như đài tưởng niệm, bia tưởng niệm, nhà khánh tiết, hai nhà chờ, bến thuyền, cổng chính, cổng phụ, hàng rào…. Cùng với đó là các hạng mục hạ tầng như sân hành lễ, đường dạo, bãi đỗ xe, hệ thống cây xanh, chiếu sáng, cảnh quan sân vườn.Các hạng mục phụ trợ như hệ thống phòng cháy chữa cháy, chống sét, cấp thoát nước, điện chiếu sáng, âm thanh, camera giám sát… cũng được đầu tư đầy đủ, đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành và bảo tồn lâu dài.

Ngoài ra, không gian phòng trưng bày tư liệu, hiện vật được trang bị các thiết bị công nghệ hiện đại như: Hệ thống sa bàn mô phỏng trực quan, Máy chiếu phim tài liệu và đặc biệt là kiosk cảm ứng tra cứu thông tin di tích…, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin một cách sinh động, chính xác và hấp dẫn.

Các đại biểu cắt băng khánh thành Khu tưởng niệm nơi hy sinh của 16 TNXP tại Bến phà Long Đại (Ảnh: baoquangtri.vn)

Lễ khánh thành công trình tôn tạo Khu tưởng niệm nơi hy sinh của 16 TNXP tại Bến phà Long Đại là lời tri ân thiêng liêng gửi đến những anh hùng đã ngã xuống nơi "tọa độ lửa" năm xưa. Đồng thời, sự kiện còn mở ra cơ hội để Quảng Trị phát huy giá trị của "địa chỉ đỏ", gắn kết quá khứ hào hùng với hiện tại đổi mới, đưa di tích trở thành điểm đến thiêng liêng trong hành trình về nguồn, góp phần phát triển du lịch văn hóa - lịch sử của quê hương.

Tại buổi lễ, ông Trần Phong, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đã tặng bằng khen cho các tập thể và cá nhân có nhiều đóng góp tích cực trong triển khai công trình tôn tạo khu tưởng niệm. Dịp này, lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, Hội Cựu TNXP Việt Nam cũng trao quà cho các cựu TNXP trên địa bàn tỉnh Quảng Trị và thân nhân 16 TNXP hy sinh tại Bến phà II Long Đại.

PV

Cổng TTĐT Bộ VHTTDL - bvhttdl.gov.vn - Đăng ngày 19/9/2025