Phó Giám đốc Sở VHTTDL Phú Thọ Phạm Thị Minh phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Phát biểu khai mạc, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Phú Thọ Phạm Thị Minh Lợi nhấn mạnh: những năm qua, tỉnh đã chú trọng xây dựng Hát Xoan như một sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng Đất Tổ.

Không gian trình diễn, hệ thống trưng bày và các điểm di tích gắn với bốn phường Xoan gốc được quan tâm đầu tư, khai thác theo hướng vừa phục vụ du khách, vừa bảo đảm yêu cầu gìn giữ giá trị gốc của di sản.

Công tác thực hành, truyền dạy và hoạt động của các câu lạc bộ Xoan được duy trì thường xuyên, tạo nền tảng cho bảo tồn bền vững.

Tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Nguyễn Viết Cường đánh giá cao nỗ lực của tỉnh Phú Thọ trong việc gìn giữ, trao truyền và lan tỏa giá trị di sản Hát Xoan. Ông khẳng định, sự tham gia tích cực của nghệ nhân và cộng đồng chủ thể là yếu tố cốt lõi giúp Hát Xoan tiếp tục được thực hành đều đặn, gắn bó với đời sống văn hóa địa phương.

Để hướng tới giai đoạn tiếp theo, lãnh đạo Cục Di sản văn hóa đề nghị tỉnh tập trung một số nhiệm vụ: tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục về giá trị Hát Xoan gắn với “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”; phát huy hoạt động truyền dạy tại các phường Xoan gốc và trường học; hoàn thiện cơ chế đãi ngộ cho nghệ nhân; tạo điều kiện duy trì sinh hoạt của các câu lạc bộ Xoan; bố trí nguồn lực ngân sách và xã hội hóa; phát triển sản phẩm du lịch gắn với Hát Xoan theo hướng bền vững; và tăng cường số hóa tư liệu, dữ liệu di sản bằng công nghệ hiện đại.

Tại hội nghị, Sở VHTTDL Phú Thọ đã trao Giấy khen cho 18 cá nhân và Bằng khen của UBND tỉnh cho 6 cá nhân có đóng góp tích cực trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị Hát Xoan.

Hát Xoan được ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Năm 2011, Hát Xoan được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Nhờ những nỗ lực bền bỉ của tỉnh Phú Thọ và cộng đồng thực hành, năm 2017, UNESCO chính thức đưa Hát Xoan ra khỏi danh sách này và ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là dấu mốc khẳng định hiệu quả của công tác bảo tồn, đồng thời tạo cơ sở để Hát Xoan tiếp tục được phát huy mạnh mẽ trong đời sống đương đại.

Từ loại hình dân ca truyền thống gắn với mái đình làng, Hát Xoan ngày nay đã trở thành không gian văn hóa đặc sắc, có sức lan tỏa rộng rãi và là điểm nhấn quan trọng của du lịch Phú Thọ.

Với sự đồng hành của chính quyền, ngành văn hóa, nghệ nhân và cộng đồng, di sản này tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ, góp phần quảng bá hình ảnh Đất Tổ và bản sắc văn hóa Việt Nam tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Đặng Xá 

Báo Văn hóa - baovanhoa.vn - Đăng ngày 28/11/2025